آیین‌نامه — حمل‌ونقل، بنادر و کار در راه 44 ماده

آیین‌نامه مدیریت ایمنی حمل و نقل و سوانح رانندگی

تصویب‌نامهٔ هیئت وزیران، شمارهٔ ۱۳۸۹۵۶/ت۵۸۵۱۲هـ، تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۵ (جلسهٔ ۱۴۰۰/۱۰/۲۹)؛ به استناد اصل ۱۳۸ قانون اساسی

این بخش چه می‌گوید؟

این آیین‌نامه مصوب هیئت وزیران (۱۴۰۰/۱۰/۲۹) است و بر پایهٔ اصل ۱۳۸ قانون اساسی صادر شده، نه بر پایهٔ ماده‌ای از قانون کار؛ اینجا به‌عنوان مرجع ایمنی حمل‌ونقل (برای رانندگان و ناوگان کارگاه‌ها) آمده است. تقسیم وظایف دستگاه‌ها را تعیین می‌کند: کمیسیون ایمنی راه‌ها، ثبت تصادفات، ایمنی راه، معاینهٔ فنی، رانندگان ناوگان عمومی، موتورسواران، اورژانس و امداد و نجات. جدول پیوست آن در نسخهٔ در دسترس نبوده است.

شماره ۱۳۸۹۵۶/ت۵۸۵۱۲ه — تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۵

وزارت امور اقتصادی و دارایی وزارت راه و شهرسازی وزارت دادگستری، وزارت صنعت، معدن و تجارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت آموزش و پرورش وزارت کشور وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران سازمان ملی استاندارد ایران، سازمان پزشکی قانونی کشور نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران

هیأت وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۱۰/۲۹ به پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه مدیریت ایمنی حمل و نقل و سوانح رانندگی را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین‌نامه مدیریت ایمنی حمل و نقل و سوانح رانندگی

در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

۱ کمیسیون: کمیسیون ایمنی راههای کشور.

۲ شورای عالی: شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور.

۳ دستگاه‌های مؤثر: دستگاه‌های مؤثر در پیاده‌سازی برنامه‌های ارتقای ایمنی شدآمد (ترافیک) راهها شامل نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، وزارت راه و شهرسازی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت آموزش و پرورش، وزارت کشور، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان ملی استاندارد ایران و سازمان پزشکی قانونی کشور.

۴ اورژانس: سازمان اورژانس کشور.

۵ جمعیت: جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.

۶ حریم شهر: بر اساس قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب ۱۳۸۴، حریم شهر عبارت است از قسمتی از اراضی بلافصل پیرامون محدوده شهر که نظارت و کنترل شهرداری در آن ضرورت دارد و از مرز تقسیمات کشوری شهرستان و بخش مربوطه تجاوز ننماید.

۷ تصادف شدآمدی (ترافیکی): حادثه حمل و نقلی زمینی (راه) است که برای یک وسیله نقلیه موتوری متحرک به تنهایی (انحراف، خروج از راه، واژگونی، سقوط از پرتگاه) و یا بین یک وسیله نقلیه موتوری متحرک با یک عامل دیگر همچون یک یا چند وسیله نقلیه، عابر، حیوان، اشیای ثابت در جاده، راه، راه عمومی یا سایر راهها به وقوع می‌پیوندد و منجر به خسارات مالی یا جانی می‌گردد.

۸ سوانح رانندگی: وقایعی علاوه بر تصادفات شدآمدی (ترافیکی) که وسیله نقلیه و سرنشینان آن به دلایلی غیر از تعریف ذکر شده برای تصادف، متحمل خسارت‌های جانی و مالی می‌شوند، از قبیل ریزش بهمن، ریزش کوه، رانش زمین و وقوع سیل.

۹ ناوگان حمل و نقل عمومی: ناوگان حمل و نقل عمومی شامل تمامی وسایل نقلیه (محرک و متحرک) شامل انواع کامیون، اتوبوس، مینی‌بوس، سواری کرایه، که فعالیت آنها حمل و نقل عمومی بار و مسافر (درون شهری و برون شهری) می‌باشد.

۱۰ ناوگان شبه عمومی: ناوگانی با پلاک غیر عمومی از قبیل پیک‌های موتوری، وانت بارها، آژانس‌های تاکسی تلفنی، تاکسی‌های اینترنتی، وانت بارها، سرویس مدارس که دارای پلاک شخصی و فعالیت در حوزه خدمات حمل و نقل براساس ضوابط وزارت کشور و وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌باشد.

۱۱ ساعت طلایی: متوسط زمان رساندن مصدوم از لحظه تماس با اورژانس تا اولین مرکز خدمات‌رسانی فوریت‌های پزشکی به مصدومان (تروما).

۱۲ پلیس راهور: پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.

به منظور تحقق مدیریت یکپارچه ایمنی شدآمد (ترافیک)، وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور برنامه‌ریزی و نظارت بر اجرای برنامه‌های مدیریت ایمنی و تصادفات شدآمدی (ترافیکی) را در چارچوب سیاست‌های مصوب کمیسیون به ترتیب در حمل و نقل برون‌شهری و درون‌شهری بر عهده دارند.

کمیسیون موظف است نسبت به تدوین سیاست‌های کلان و برنامه ارتقای ایمنی شدآمد (ترافیک) راهها و مدیریت و نظارت بر پیاده‌سازی آن اقدام نماید.

تبصره ۱ برنامه عملیاتی ارتقای ایمنی راه‌های کشور (مصوب کمیسیون)، مبنای برنامه‌ریزی و اقدام دوره‌ای پنج ساله می‌باشد.

تبصره ۲ شورای عالی در زمینه ایمنی شدآمد (ترافیک) شهری و در راستای سیاست‌های کلان و برنامه‌های ارتقای ایمنی مصوب کمیسیون، نسبت به تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های حوزه شهری اقدام می‌نماید.

تبصره ۳ دستگاه‌های مؤثر موظفند برنامه‌های اجرایی و اهداف کمی حاصل از اجرای آن را در چارچوب تکالیف مشخص شده در این آیین‌نامه با بهکارگیری همه منابع و امکانات موجود، هرسال به کمیسیون ارائه نمایند.

تبصره ۴ دستگاه‌های مؤثر موظفند هر سه ماه یک بار گزارش اقدامات و عملکرد خود را در چارچوب تعیین شده به شرح جدول پیوست که تأییدشده به مهر دفتر هیأت دولت است، به دبیرخانه کمیسیون و سازمان برنامه و بودجه کشور ارایه نمایند.

وزارت راه و شهرسازی مطابق با جزء (۱) بند (ج) ماده (۳۰) قانون احکام دائمی برنامه توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، موظف به راه‌اندازی و مدیریت سامانه اطلاعات جامع حوادث و سوانح حمل و نقل و اعمال نظارت مستمر بر ثبت دقیق اطلاعات تصادفات شدآمدی (ترافیکی) می‌باشد و تمام دستگاه‌های مربوطه، موظف به ثبت برخط اطلاعات تصادفات در این سامانه مطابق با ضوابط اعلامی کمیسیون می‌باشند.

تبصره ۱ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف به ثبت تصادفات شدآمدی (ترافیکی) و اعمال نظارت مستمر بر ثبت دقیق اطلاعات می‌باشد .

تبصره ۲ وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور با هماهنگی پلیس راهور موظف به تأمین تجهیزات مورد نیاز از محل اعتبارات مصوب مربوط برای گشت‌ها و افسران رسیدگی به تصادفات به منظور ثبت مختصات دقیق محل تصادف در سامانه اطلاعات جامع حوادث و سوانح حمل و نقل می‌باشند.

کمیسیون موظف است امکان بهره‌برداری دستگاه‌های مؤثر در امر کاهش تصادفات را از تجزیه و تحلیل سامانه اطلاعات جامع حوادث و سوانح حمل و نقل به صورت پویا و بر اساس سطح دسترسی‌های تعیین شده فراهم نماید.

کمیسیون‌های استانی متناظر کمیسیون متشکل از استاندار یا معاون عمرانی (بهعنوان رییس کمیسیون)، مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای (دبیر)، رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، مدیرکل راه و شهرسازی، رییس پلیس راهور، رییس اورژانس، مدیرعامل جمعیت استان، مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات، دبیر شورای هماهنگی ترافیک استان، شهردار مرکز استان و مدیر کل صدا و سیمای استان می‌باشد.

تبصره ۱ کمیسیون موظف به نظارت بر تشکیل و حسن اجرای وظایف کمیسیون‌های استانی می‌باشد.

تبصره ۲ موضوعات ایمنی شدآمد (ترافیک) حوزه درون‌شهری در شورای هماهنگی ترافیک استان رسیدگی می‌گردد.

وظایف کمیسیون‌های ایمنی استانی به شرح زیر است:

۱ اجرا و پیگیری مصوبات کمیسیون.

۲ احصای مسائل مدیریت ایمنی استان و انعکاس به کمیسیون.

۳ هماهنگی‌های اجرایی بین پلیس راهور، اورژانس و جمعیت به منظور هدفمند کردن اقدامات، در راستای اهداف و اولویت‌های طرح.

۴ پیگیری مصوبات مرتبط با حوزه مأموریتی هر سازمان تا حصول نتیجه.

۵ پیگیری تقویت تجهیزات رده‌ای مرتبط با امور امداد و نجات جاده‌ای از طریق مقامات مسئول ذیربط استانی.

۶ ارایه گزارش مستمر از نتیجه اقدامات به کمیسیون.

در راستای پیاده‌سازی وظایف تعیین شده در این آیین‌نامه، دبیرخانه کمیسیون موظف به انجام اقدامات زیر می‌باشد:

۱ انجام تحلیل آماری تصادفات شدآمدی (ترافیکی) و تهیه گزارش‌های مرتبط به منظور تعیین شاخص‌های علمی ارزیابی و سنجش میزان افزایش یا کاهش مجروحان و کشته شدگان سوانح رانندگی (با هدف تغییر رویکرد و جایگزینی نسبت‌های آماری به جای قدر مطلق‌های وقوع) با استفاده از نتایج آخرین مطالعات و پژوهش‌های صورت گرفته جهانی.

۲ تجزیه و تحلیل آمار تصادفات و ارایه گزارش آن به کمیسیون در مقاطع سه ماهه.

۳ انجام تحلیل عمقی تصادفات شدآمدی (ترافیکی) شدید، عمده و خاص با هدف تعیین ریشه شکل‌گیری تصادفات و ارایه راهکارهای جلوگیری از تصادفات مشابه بر اساس چهارچوب مصوب کمیسیون.

۴ جمع‌بندی و بررسی کارشناسی پیشنهادهای اعضای کمیسیون و آماده‌سازی آنها برای ارایه در جلسات کمیسیون.

۵ ارایه گزارش شش‌ماهه از نتایج اقدامات دستگاه‌های مؤثر در زمینه ارتقای ایمنی شدآمد (ترافیک) به کمیسیون بر اساس شاخص‌های ارزیابی.

۶ پایش و بازنگری مستمر ساختار یکپارچه و مدیریت ایمنی و ارایه آن به کمیسیون.

بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است اقدامات لازم را نسبت به اصلاح مستمر و بازنگری مقررات بیمه‌ای موجود برای افزایش اثر بازدارندگی آنها از وقوع تخلفات و تشویق به رعایت قوانین ترافیکی، مبتنی بر اطلاعات ثبت شده و سوابق تخلفات و تصادفات رانندگان انجام دهد.

تبصره بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است مقررات مربوط به پرداخت خسارات حوادث رانندگی را به نحوی اصلاح نماید که شرکت‌های بیمه‌گر ملزم به پرداخت خسارات وارده به وسایل نقلیه در اثر انجام عملیات نجات و رهاسازی شوند.

در راستای ارتقای ایمنی راه، وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور موظفند نسبت به برنامه‌ریزی، پیاده‌سازی، رفع و اصلاح امور زیر مطابق با دستورالعمل‌های ابلاغی ذی‌ربط اقدام نمایند:

۱ شناسایی نقاط و مقاطع پر تصادف و اولویت‌بندی و اصلاح آنها و برنامه‌ریزی سالانه براساس دستورالعمل مصوب کمیسیون. کمیسیون موظف است نسبت به تدوین و ابلاغ دستورالعمل شناسایی و اولویت‌بندی رفع و اصلاح نقاط پرتصادف (درون شهری و برون شهری) با همکاری وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور اقدام نماید.

۲ درجه‌بندی ایمنی راه‌های کشور (درون شهری و برون شهری) مطابق ضوابط مصوب کمیسیون.

۳ بازرسی ایمنی در مرحله مطالعاتی، ساخت و پیش از گشایش طرح‌های ساخت و بهسازی شبکه راه‌ها توسط گروه (تیم) مستقل بازرسی و بازدید ایمنی شبکه راه‌ها (برون شهری و درون شهری) مطابق با دستورالعمل‌های مصوب و برنامه‌ریزی برای رفع و اصلاح آنها بر اساس برنامه سالانه و ایجاد بانک اطلاعات علایم و تجهیزات ایمنی، مشخصات هندسی و رویه راه.

۴ برنامه‌ریزی مدیریت ایمنی راه‌های حریم و ورودی شهرها مطابق با مصوبه کمیسیون.

۵ ارایه گزارش اقدامات فوق به صورت سالانه به کمیسیون.

وزارت راه و شهرسازی موظف به مکان‌یابی و توسعه هدفمند تیر پارک‌ها و مجتمع‌های خدمات رفاهی بین راهی با لحاظ نمودن اولویت‌های تعریف شده در طرح جامع مجتمع‌های خدمات رفاهی می‌باشد.

وزارتخانه‌های کشور و راه و شهرسازی موظفند موقعیت مکان‌های دارای اولویت وقوع تصادف کاربران آسیب‌پذیر مانند موتورسواران و عابران پیاده را شناسایی و نسبت به برنامه‌ریزی رفع، اصلاح و ایمنسازی این نقاط با اولویت اقدامات کم‌هزینه مؤثر اقدام نمایند.

سازمان ملی استاندارد ایران مکلف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت گزارش عملکرد پیاده‌سازی و رعایت استانداردهای ملی اجباری توسط شرکت‌های تولید و واردکننده خودرو و موتورسیکلت را هر شش ماه یکبار به کمیسیون ارایه نماید.

وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور موظف به الزام شرکت‌های حمل و نقل به نصب تجهیزات ناوبری بر روی ناوگان عمومی می‌باشند.

وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور موظف به الزام ناوگان حمل و نقل عمومی به داشتن تجهیزات ایمنی به ویژه تجهیزات اطفای حریق و جعبه کمک‌های اولیه می‌باشند.

سازمان ملی استاندارد ایران موظف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت، استاندارد تجهیزات مرتبط با ایمنی موتورسیکلت سواران را تدوین و بروزرسانی نماید.

وزارت راه و شهرسازی برای خودروهای سنگین و وزارت کشور برای خودروهای سبک موظف به راه‌اندازی مراکز معاینه فنی وسایل نقلیه و مدیریت بر عملکرد آنها مطابق با ضوابط مرتبط و موظف به بازدید منظم دوره‌ای ناوگان و ارایه گزارش عملکرد در مقاطع زمانی شش ماهه به کمیسیون می‌باشند.

به زبان ساده

معاینهٔ فنی خودروهای سنگین با وزارت راه و شهرسازی و خودروهای سبک با وزارت کشور است؛ این وزارتخانه‌ها هر شش ماه گزارش عملکرد به کمیسیون می‌دهند.

کمیسیون موظف است با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های موثر نسبت به بازنگری و به‌روزرسانی قوانین و مقررات، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های لازم برای ایجاد بازدارنده‌های مؤثر در خصوص متخلفان و مرتکبین تخلفات حادثه‌ساز و پیشگیری از وقوع تصادفات شدآمدی (ترافیکی) اقدام نماید.

دستگاه‌های مؤثر در راستای اجرای برنامه‌های آموزشی و ارتقای فرهنگ ایمنی و اطلاع‌رسانی، موظف به پیاده‌سازی آیین‌نامه اجرایی جزء (۴) بند (ب) ماده (۴۶) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور موضوع تصویب‌نامه شماره ۸۴۳۰۲/ت۵۵۳۱۰ه مورخ ۱۳۹۹/۷/۲۳ می‌باشد.

وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور در راستای آموزش و نظارت موثر بر ناوگان عمومی، موظف به انجام امور زیر می‌باشند:

۱ ارایه آموزش‌های مورد نیاز رانندگان حمل و نقل عمومی برای استفاده صحیح و مؤثر از تجهیزات موضوع ماده (۱۵) این آیین‌نامه.

۲ واپایش (کنترل) ساعات کاری رانندگان ناوگان عمومی برون شهری با همکاری پلیس راهور توسط شرکت‌های حمل و نقل و مطابق با ضوابط مربوط.

۳ اعمال مقررات بازدارنده تعریف شده در دستورالعمل صدور، تمدید، تعویض و لغو برگ فعالیت رانندگان حمل بار و مسافر عمومی برون شهری و درون شهری مطابق با ضوابط ابلاغی.

۴ ارزیابی مستمر عملکرد شرکت‌های حمل و نقل عمومی در زمینه رعایت اصول ایمنی شدآمدی (ترافیکی) و اتخاذ سیاست‌های تشویقی و تنبیهی مطابق دستورالعمل‌های مرتبط.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با همکاری وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور و پلیس راهور، نسبت به تهیه و اجرای طرح واپایش (کنترل) دوره‌ای سلامت و صلاحیت رانندگان سامانه (سیستم) حمل و نقل عمومی بعد از اخذ گواهینامه مطابق با چهارچوب مصوب کمیسیون اقدام نماید.

تبصره چهارچوب اجرای طرح سنجش سلامت جسم و روان رانندگان مطابق با مصوبه کمیسیون می‌باشد.

پلیس راهور نسبت به هدفمند‌کردن فعالیت گشت‌های پلیس راه براساس تجزیه و تحلیل‌های آماری تصادفات در بازه‌های زمانی پرتصادف اقدام نماید.

وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور (شهرداری‌ها) موظفند نسبت به تأمین، نصب و مدیریت دوربین‌های واپایش (کنترل) سرعت با قابلیت انتقال اطلاعات ثبتی آن به پلیس راهور به منظور توقف و اعمال قانون راننده متخلف اقدام نمایند.

پلیس راهور موظف است نسبت به واپایش (کنترل) و ثبت وضعیت هوشیاری رانندگان ناوگان حمل و نقل عمومی به صورت نمونه‌گیری اتفاقی و رانندگان درگیر در تصادم (به تشخیص پلیس راهور) از طریق آزمایش (تست) مصرف مواد مخدر، روانگردان و مشروبات الکلی اقدام نماید.

به زبان ساده

پلیس راهور رانندگان ناوگان عمومی (به‌صورت نمونه‌گیری اتفاقی) و رانندگان درگیر در تصادم را از نظر مصرف مواد مخدر، روانگردان و مشروبات الکلی آزمایش می‌کند.

پلیس راهور نسبت به استفاده از توان بالقوه مردمی و نیز فناوری‌های موجود، برای تقویت واپایش (کنترل) نامحسوس و کاهش تخلف رانندگان (به ویژه ناوگان حمل و نقل عمومی) اقدام می‌نماید.

پلیس راهور با هماهنگی و همکاری وزارتخانه‌های راه و شهرسازی و کشور به منظور طراحی و اجرای سازوکار لازم برای تشدید برخورد با تکرار تخلفات رانندگی توسط رانندگان ناوگان حمل و نقل عمومی براساس قوانین و مقررات بازدارنده موجود اقدام می‌نماید.

پلیس راهور نسبت به تشدید واپایش (کنترل) و مهار رانندگان پرتخلف با استفاده از ابزار بدهی‌های جرایم پرداخت‌نشده برای احضار، تذکر، تعهد، آموزش و مانند آنها (به ویژه رانندگان حمل و نقل عمومی) اقدام می‌نماید.

پلیس راهور نسبت به تشدید اقدامات واپایشی (کنترلی) درخصوص موتورسواران شامل تخلفات زیر، اقدام می‌نماید:

۱ تشدید واپایش (کنترل) موتورسواران فاقد تجهیزات ایمنی (اعم از راکب و ترک نشین) و اعمال محدودیت تردد با بیش از یک نفر ترک نشین.

۲ منوط کردن ادامه تردد موتورسواران متخلف به ارایه مدارک مثبته اعم از ارایه گواهینامه، پلاک موتورسیکلت، عدم خلافی و مانند آنها.

۳ هماهنگی با سازمان‌های دولتی و وابسته به دولت و نیز شرکت‌ها و نهادهای کشوری و لشگری در رابطه با الزام موتورسواران اداری به استفاده از تجهیزات ایمنی و نظارت مستمر بر حسن اجرای آن.

به منظور امدادرسانی به مجروحان تصادفات شدآمدی (ترافیکی)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و اورژانس موظف به انجام امور زیر می‌باشند:

۱ اصلاح و افزایش ظرفیت شبکه ارتباطی اورژانس کشور با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات.

۲ به‌کارگیری نیروهای دارای صلاحیت علمی در مراکز و پایگاه‌های اورژانس.

۳ تجهیز و نوسازی ناوگان آمبولانس کشور با توجه به اقلیم هر استان و گسترش خدمات اورژانس هوایی.

۴ استفاده از بیمار‌بر (آمبولانس) اورژانس صرفاً برای انتقال بیماران و مصدومین به مراکز درمانی توسط پایگاه‌ها و مراکز ارایه دهنده خدمات فوریت‌های پیش بیمارستانی و ممنوعیت به‌کارگیری بیماربر (آمبولانس) اورژانس توسط این مراکز به منظور جابه‌جایی مصدومان یا بیماران میان مراکز درمانی.

۵ برگزاری دوره‌های آموزش عمومی، با هدف ارتقای سطح آگاهی مردم درخصوص امداد رسانی و آشنایی با کمک‌های اولیه برای رسیدگی به مصدومان تصادفات.

۶ پایش مستمر حوادث شدآمدی (ترافیکی) و ارایه خدمات به مصدومان و هماهنگی‌های درون و فرابخشی برای رفع مشکلات احتمالی.

۷ برنامه‌ریزی در راستای هماهنگی و ارتباط مستمر با مراکز مسئول پایش حوادث جاده‌ای و همچنین سهولت ارتباط مددجویان با مراکز ارتباطات.

۸ تجهیز پایگاه‌ها و تبیین فرآیند خدمات فوریت‌های پزشکی در سطح پایگاه‌های جاده‌ای و شهری برای افزایش توانمندی پایگاه‌ها در خصوص ارایه خدمات به حادثه دیدگان بر اساس استانداردهای جهانی به صورت زمینی و هوایی.

۹ برنامه‌ریزی برای ایجاد سامانه خدمات‌رسانی فوریت‌های پزشکی به مصدومان حوادث (تروما) در راستای دستیابی به ساعت طلایی. متوسط زمان رسیدن بر بالین مصدوم از لحظه تماس در جاده‌ها حداکثر (۱۵) دقیقه و در جاده‌های فرعی و روستایی حداکثر (۲۰) دقیقه می‌باشد.

۱۰ راه‌اندازی بانک اطلاعاتی خدمات فوریت‌های پزشکی در حوادث رانندگی.

۱۱ ارزیابی صحنه قبل از ورود از طریق کارشناسان مرکز ارتباطات و بعد از ورود به صحنه از طریق فنورز (تکنسین) اورژانس .

۱۲ واپایش (کنترل) صحنه و شناسایی سایر نیروهای امدادی حاضر در صحنه با هدف همکاری و تعامل با آنان برای مدیریت مؤثر خدمات فوریت‌های پزشکی.

۱۳ بررسی صحنه از نظر نیاز به تشکیل ناحیه‌های داغ، گرم، سرد و تشکیل نقطه جمع آوری مصدومین در حوادث پرمجروح و کشته و انجام بهره‌مندی از درمان (تریاژ) (START) و کمک‌های اولیه و در نهایت انتقال مجروحین.

۱۴ فراخوان نیروهای تخصصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حوادث ویژه مربوط به مواد غیرمتعارف (پرتوزا (رادیو اکتیو)، زیستشناسی (بیولوژیک) و شیمیایی) به صحنه حادثه.

۱۵ حمل مناسب اجساد متوفیان ناشی از تصادفات رانندگی در خارج از حریم شهرها با استفاده از پوشش مناسب حمل جسد.

تبصره در صورت بروز حادثه شدید با تعداد مجروحین بالا بر اساس درخواست اورژانس، جمعیت و سایر تیم‌های عملیاتی و اجرایی رسیدگی به حوادث در حوزه امدادرسانی و خدمات پزشکی به عنوان پشتیبان موظف به همکاری با اورژانس می‌باشند.

به زبان ساده

اورژانس و وزارت بهداشت باید به «ساعت طلایی» برسند: رسیدن بر بالین مصدوم حداکثر ۱۵ دقیقه در جاده‌ها و ۲۰ دقیقه در جاده‌های فرعی و روستایی (بند ۹).

سازمان امداد و نجات جمعیت موظف به اجرای اقدامات زیر است:

۱ مدیریت بهینه امکانات و تجهیزات و مکان‌یابی پایگاه‌های ثابت و سیار جمعیت و نحوه استقرار آنها در تقاطع پرتصادف حوزه‌های جغرافیایی (با در نظر گرفتن تجهیزات تخصصی و مخابراتی لازم برای ارتباط صدا و اطلاعات با فرماندهی صحنه تصادف).

۲ انجام عملیات جستجو و نجات مصدومان و مجروحان گرفتار شده در حوادث رانندگی، کمک به انتقال مصدوم در صورت درخواست اورژانس و ارایه طرح عملیاتی و همچنین اسکان اضطراری سانحه دیدگان.

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف به اجرای اقدامات زیر است:

۱ نصب تجهیزات مخابراتی و اینترنتی لازم به منظور پوشش کامل شبکه، از طریق شناسائی نقاط کور شبکه مخابراتی (جی.اس.ام) در تمامی راههای برون شهری و درون شهری.

۲ تأمین بسترهای مخابراتی و اینترنتی مورد نیاز برای ایجاد و راه‌اندازی فرماندهی صحنه تصادف و همکاری و اقدام لازم در رابطه با ایجاد بسامد (فرکانس) مشترک ارتباطی بین پلیس راهور، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، اورژانس و سازمان امداد و نجات جمعیت.

۳ تأمین بسترهای مخابراتی مورد نیاز به منظور اطلاع‌رسانی از وقوع حوادث شدآمدی (ترافیکی) توسط رانندگان واجد شرایط ناوگان حمل و نقل عمومی به مراکز پلیس، اورژانس، راهداری و جمعیت.

۴ فراهم نمودن بسترهای لازم برای نمایش موقعیت تماس گیرنده در مراکز مخابره (دیسپچ) دستگاههای امدادی.

فرماندهی صحنه تصادف بر عهده پلیس راهور می‌باشد و تیم‌های عملیاتی دستگاه‌های مؤثر موظفند اقدامات خود را با هماهنگی پلیس راهور مطابق دستورالعمل مدیریت صحنه تصادفات شدآمدی (ترافیکی) مصوب کمیسیون انجام دهند.

به زبان ساده

فرماندهی صحنهٔ تصادف با پلیس راهور است و تیم‌های امدادی باید با هماهنگی او کار کنند.

سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری‌ها مسئول جستجو و نجات شامل اطفای حریق، امداد، نجات و رهاسازی در محدوده قانونی شهرها می‌باشد.

تبصره وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) مسئول اطفای حریق در راههای کشور می‌باشد.

تیم‌های عملیاتی و اجرایی جمعیت مسئول جستجو، رهاسازی، امداد و نجات در راههای برون شهری می‌باشد.

وزارت راه و شهرسازی مسئول پاکسازی، تخلیه صحنه، تعمیر زیرساخت‌ها و علایم راه ناشی از تصادفات شدآمدی (ترافیکی) و سوانح رانندگی در جاده‌های برون شهری می‌باشند.

تیم‌های عملیاتی شهرداری مسئول پاکسازی، تخلیه صحنه، تعمیر زیرساخت‌ها و علایم راه ناشی از تصادفات شدآمدی (ترافیکی) و سوانح رانندگی در راه‌های شهری و حریم آن می‌باشد.

وزارت راه و شهرسازی با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف به ساماندهی امدادخودروهای سبک و سنگین برای امدادرسانی به موقع به تصادفات شدآمدی (ترافیکی) و سوانح رانندگی می‌باشد.

پلیس راهور، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده‌ای، اورژانس و جمعیت و امداد خودرو مکلفند نسبت به تجهیز کلیه خودروهای ماموریتی خود به تجهیزات اطفای حریق اقدام نمایند.

وزارت راه و شهرسازی موظف است محل استقرار دستگاه‌های مؤثر امدادی به منظور رسیدگی به تصادفات شدآمدی (ترافیکی) و سوانح رانندگی را به صورت مجتمع و یکپارچه در محل‌های مورد نیاز بر اساس دستورالعمل مصوب کمیسیون فراهم نماید.

تبصره محل استقرار پایگاه‌های امدادی (به صورت مشترک) در زمان ساخت راه‌های جدید، توسط وزارت راه و شهرسازی و با هماهنگی دستگاه‌های امدادی و انتظامی و پیش از بهره برداری از راه تعیین می‌شود.

اجرای احکام این آیین‌نامه توسط دستگاه‌های مؤثر، با اولویت بهره‌مندی از ظرفیت فناوری‌های نوین و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌باشد.

دستگاه‌های مؤثر موظفند به منظور تخصیص اعتبار، گزارش برنامه عملکرد اجرایی خود و اهداف کمی حاصل از اجرای آن را در چهارچوب تکالیف مشخص شده این آیین‌نامه و به شرح جداول پیوست، با به‌کارگیری همه منابع و امکانات موجود، هر سه ماه یکبار به سازمان برنامه و بودجه کشور و کمیسیون ارایه نمایند.

سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است گزارش عملکرد بودجه‌ای خود را بر اساس الگو (فرم)های اقدامات دستگاه‌های موثر، به تفکیک و به صورت سالیانه به کمیسیون ارایه نماید.

این آیین‌نامه جایگزین تصویب‌نامه شماره ۱۱۴۳۴۲/ت۴۱۱۹۱ک مورخ ۱۳۸۸/۶/۴ و اصلاحات بعدی آن موضوع تصویب‌نامه‌های شماره‌های ۶۴۰۲۱/ت۵۵۳۷۳ه مورخ ۱۳۹۷/۵/۱۶ و شماره ۱۲۹۳۲۳/ت۵۵۹۶۳ه مورخ ۱۳۹۷/۱۰/۲ می‌شود.

معاون اول رئیس جمهور محمد مخبر

توضیح: جدول پیوست که در بند «تبصره ۴ ماده ۳» و ماده ۴۱ به آن ارجاع شده، در نسخهٔ مورد استفاده برای این متن نبوده است؛ برای متن آن به نسخهٔ رسمی آیین‌نامه مراجعه کنید.

آیین‌نامه‌های مرتبط