فصل 4 — باب چهارم — مقررات مختلفه مواد 203 تا 209

ابلاغ اوراق مالیاتی — ابلاغ به مؤدی، الصاق، پست سفارشی و آگهی روزنامه

برگ تشخیص و اوراق مالیاتی چگونه ابلاغ می‌شود؟ مواد ۲۰۳ تا ۲۰۹ قانون مالیات‌های مستقیم: ابلاغ به مؤدی و بستگان، الصاق، پست سفارشی، ابلاغ به شرکت‌ها و آگهی در روزنامه.

این بخش چه می‌گوید؟

فصل هشتم باب چهارم دربارهٔ ابلاغ است: اوراق مالیاتی (مثل برگ تشخیص و برگ قطعی) چگونه به مؤدی می‌رسد و از چه تاریخی ابلاغ‌شده حساب می‌شود. این مهم است چون مهلت اعتراض و مرور زمان از تاریخ ابلاغ شروع می‌شود.

ترتیب ابلاغ به‌ترتیب اولویت:

  1. به شخص مؤدی، با گرفتن رسید در نسخهٔ دوم؛
  2. اگر مؤدی پیدا نشد: به یکی از بستگان یا مستخدمین در محل سکونت یا کار (به شرط سن ظاهری مناسب و نبودن تعارض منفعت)؛
  3. اگر امتناع کردند یا هیچ‌کس نبود: الصاق نسخه به درب محل سکونت یا کار با ذکر مورد در هر دو نسخه (تاریخ الصاق = تاریخ ابلاغ)؛
  4. اگر نشانی مؤدی در دست نباشد: آگهی در روزنامهٔ کثیرالانتشار که در حکم ابلاغ است.

اوراق مالیاتی به طور کلی باید به شخص مؤدی ابلاغ و در نسخهٔ ثانی رسید اخذ گردد. هر گاه مؤدی دسترسی پیدا نشود اوراق مالیاتی باید در محل سکونت یا محل کار او به یکی از بستگان یا مستخدمین او ابلاغ گردد مشروط بر این که به نظر مأمور ابلاغ سن ظاهری این اشخاص برای تمییز اهمیت اوراق مورد ابلاغ کافی بوده و بین مؤدی و شخصی که اوراق را دریافت می‌دارد تعارض منفعت نباشد.

تبصره ۱- هر گاه مؤدی یا در صورت عدم حضور وی بستگان یا مستخدمین او از گرفتن برگ‌ها استنکاف نمایند یا در صورتی که هیچ یک از اشخاص مذکور در محل نباشند مأمور ابلاغ باید امتناع آنان از گرفتن اوراق یا عدم حضور اشخاص فوق را در محل در هر دو نسخه قید نموده و نسخهٔ اول اوراق را به درب محل سکونت یا محل کار مؤدی الصاق نماید. اوراق مالیاتی که به ترتیب فوق ابلاغ شده قانونی تلقی و تاریخ الصاق تاریخ ابلاغ به مؤدی محسوب می‌شود.

تبصره ۲- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند برای ابلاغ اوراق مالیاتی از خدمات پست سفارشی استفاده نماید. مأمور پست باید اوراق مالیاتی را به شخص مؤدی یا بستگان و مستخدمین او در محل ابلاغ و در نسخهٔ ثانی رسید اخذ کند و چنانچه مؤدی یا اشخاص یادشده از گرفتن اوراق امتناع کنند مأمور پست این موضوع را در نسخ اوراق مذکور قید و نسخهٔ دوم را به نشانی تعیین‌شده الصاق می‌کند و نسخهٔ اول را به اداره مالیاتی عودت می‌دهد. هرگاه هیچ یک از اشخاص یادشده در محل نباشند مأمور پست با قید تاریخ مراجعه عبارت «پانزده روز پس از این تاریخ مجدداً مراجعه خواهد شد» را در اوراق مذکور قید و نسخهٔ دوم را به نشانی تعیین‌شده الصاق می‌کند و نسخهٔ اول را عودت می‌دهد. مأمور پست در مراجعهٔ بعدی در صورت عدم حضور اشخاص فوق این امور را در ذیل اوراق قید و نسخهٔ دوم را به نشانی تعیین‌شده الصاق می‌کند و نسخهٔ اول را به اداره امور مالیاتی عودت می‌دهد. اوراقی که بدین ترتیب الصاق می‌شوند از تاریخ الصاق ابلاغ‌شده محسوب می‌شود.

به زبان ساده

اوراق مالیاتی باید به خود مؤدی ابلاغ شود و در نسخهٔ دوم رسید گرفته شود. اگر به مؤدی دسترسی نباشد، اوراق در محل سکونت یا کار او به یکی از بستگان یا مستخدمینش داده می‌شود، به این شرط‌ها: به نظر مأمور، سن ظاهری آن فرد برای فهم اهمیت اوراق کافی باشد و تعارض منفعتی بین او و مؤدی نباشد.

اگر مؤدی یا بستگان و مستخدمین از گرفتن اوراق امتناع کنند یا هیچ‌کس در محل نباشد، مأمور باید این را در هر دو نسخه بنویسد و نسخهٔ اول را به درب محل سکونت یا کار بچسباند؛ این ابلاغ قانونی است و تاریخ الصاق، تاریخ ابلاغ حساب می‌شود.

سازمان مالیاتی می‌تواند از پست سفارشی هم استفاده کند: مأمور پست اوراق را به مؤدی یا بستگان و مستخدمین تحویل و رسید می‌گیرد؛ در صورت امتناع، امتناع را ثبت می‌کند و نسخهٔ دوم را به نشانی می‌چسباند. اگر هیچ‌کس نباشد، با قید تاریخ می‌نویسد که «پانزده روز بعد دوباره مراجعه می‌شود»، نسخهٔ دوم را می‌چسباند و در مراجعهٔ بعدی، اگر باز هم کسی نبود، ثبت و الصاق می‌کند. از تاریخ الصاق، ابلاغ‌شده حساب می‌شود.

مأمور ابلاغ باید مراتب زیر را در نسخهٔ اول و دوم اوراق مالیاتی تصریح و امضا نماید:

الف- محل و تاریخ ابلاغ با تعیین روز و ماه و سال به حروف و عدد؛

ب- نام کسی که اوراق به او ابلاغ شده با تعیین این که چه نسبتی با مؤدی دارد؛

ج- نام و مشخصات گواهان با نشانی کامل آنان در مورد تبصرهٔ ماده (۲۰۳) این قانون.

به زبان ساده

مأمور ابلاغ باید در هر دو نسخه بنویسد و امضا کند: محل و تاریخ ابلاغ (روز و ماه و سال، هم به حروف هم عدد)؛ نام کسی که اوراق به او ابلاغ شده و نسبتش با مؤدی؛ و در مورد الصاق (تبصرهٔ ماده ۲۰۳) نام، مشخصات و نشانی کامل گواهان.

اگر مؤدی یکی از ادارات دولتی یا مؤسسات وابسته به دولت باشد اوراق مالیاتی باید به رئیس یا قائم‌مقام رئیس یا رئیس دفتر آن اداره یا مؤسسه ابلاغ گردد.

به زبان ساده

اگر مؤدی اداره دولتی یا مؤسسهٔ وابسته به دولت باشد، اوراق به رئیس، قائم‌مقام رئیس یا رئیس دفتر آن ابلاغ می‌شود.

اگر مؤدی شرکت تجارتی یا سایر اشخاص حقوقی باشد اوراق مالیاتی باید به مدیر یا اشخاص دیگری که از طرف شرکت حق امضا دارند ابلاغ شود.

تبصره- مقررات ماده (۲۰۳) این قانون و تبصرهٔ آن در مورد شرکت‌های تجاری و سایر اشخاص حقوقی نیز مجری است.

به زبان ساده

اگر مؤدی شرکت تجاری یا شخص حقوقی باشد، اوراق به مدیر یا اشخاصی که حق امضا از طرف شرکت دارند ابلاغ می‌شود. قواعد ماده ۲۰۳ و تبصرهٔ آن (بستگان و مستخدمین، الصاق) دربارهٔ شرکت‌ها هم اجرا می‌شود.

در مواردی که مؤدی محلی را به عنوان محل کار یا سکونت یا محل ابلاغ اوراق مالیاتی معرفی کند در غیر این مورد در صورتی که اوراق مالیاتی در محلی به عنوان محل کار یا سکونت مؤدی ابلاغ شود و در پرونده دلیل و اثری حاکی از اطلاع مؤدی از این موضوع بوده و به این نشانی ایراد نکرده باشد مادامی که محل دیگری به عنوان محل سکونت یا کار اعلام نکند ابلاغ اوراق مالیاتی به همان نشانی، قانونی و صحیح است.

به زبان ساده

نشانی‌ای که مؤدی معرفی کرده ملاک ابلاغ است. اگر هم معرفی نکرده باشد ولی اوراق به نشانی‌ای ابلاغ شود که در پرونده نشانه‌ای از اطلاع مؤدی از آن هست و او ایراد نگرفته، ابلاغ به همان نشانی قانونی و صحیح است تا وقتی که مؤدی نشانی دیگری اعلام کند.

در مواردی که نشانی مؤدی در دست نباشد اوراق مالیاتی یک نوبت در روزنامهٔ کثیرالانتشار حوزهٔ اداره امور مالیاتی محل و اگر در محل مزبور روزنامه نباشد در روزنامهٔ کثیرالانتشار نزدیک‌ترین محل به حوزهٔ اداره امور مالیاتی یا یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار مرکز آگهی می‌شود. این آگهی در حکم ابلاغ به مؤدی محسوب خواهد شد.

تبصره ۱- در متن اوراق مالیاتی ابلاغ‌شده باید علاوه بر مطالب مربوط محل مراجعه، مهلت مقرر و تکلیف قانونی مؤدی درج شده باشد.

تبصره ۲- در مورد مؤدیان مالیات مستغلات که نشانی آنها طبق ماده (۲۰۷) این قانون مشخص نباشد اوراق مالیاتی به ترتیب مذکور در تبصرهٔ ماده (۲۰۳) به محل مستغلی که مالیات آن مورد مطالبه است ابلاغ خواهد شد.

به زبان ساده

اگر نشانی مؤدی مشخص نیست، اوراق مالیاتی یک‌بار در روزنامهٔ کثیرالانتشار حوزهٔ اداره مالیاتی محل آگهی می‌شود (اگر آنجا روزنامه نیست، روزنامهٔ کثیرالانتشار نزدیک‌ترین محل یا مرکز). این آگهی در حکم ابلاغ است.

  • در متن اوراق ابلاغ‌شده باید محل مراجعه، مهلت مقرر و تکلیف قانونی مؤدی نوشته شده باشد؛
  • برای مؤدیان مالیات مستغلات که نشانی‌شان معلوم نیست، اوراق به شیوهٔ الصاق (تبصرهٔ ماده ۲۰۳) به خود ملک مورد مطالبه ابلاغ می‌شود.

مقررات آیین دادرسی مدنی راجع به ابلاغ جز در مواردی که در این قانون مقرر گردیده است در مورد ابلاغ اوراق مالیاتی اجرا خواهد شد.

به زبان ساده

جز مواردی که همین قانون قاعدهٔ ویژه گذاشته، مقررات ابلاغ در آیین دادرسی مدنی برای ابلاغ اوراق مالیاتی هم اجرا می‌شود.

پرسش‌های پرتکرار این بخش