این بخش چه میگوید؟
فصل پنجم باب سوم دربارهٔ مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی است، یعنی شرکتها و مؤسساتی که شخصیت حقوقی جدا دارند. این بخش نرخ مالیات، درآمد مشمول، تکالیف اظهارنامه و رژیمهای ویژه (بیمه، ادغام، پیمانکاری، حملونقل خارجی) را میگوید.
| موضوع | حکم |
|---|---|
| نرخ عمومی مالیات اشخاص حقوقی (ماده ۱۰۵) | ۲۵٪ درآمد مشمول مالیات |
| تخفیف تعاونیهای متعارف و سهامی عام (تبصرهٔ ۶ ماده ۱۰۵) | ۲۵٪ تخفیف از نرخ |
| تخفیف افزایش درآمد ابرازی (تبصرهٔ ۷ ماده ۱۰۵) | ۱ واحد درصد به ازای هر ۱۰٪ افزایش، حداکثر ۵ واحد |
| بیمهگر اتکایی خارجی (تبصرهٔ ۵ ماده ۱۰۹) | ۲٪ حق بیمه دریافتی |
| مؤسسات کشتیرانی و هواپیمایی خارجی (ماده ۱۱۳) | ۵٪ مقطوع وجوه دریافتی |
| مهلت اظهارنامه (ماده ۱۱۰) | حداکثر چهار ماه پس از پایان سال مالیاتی |
جمع درآمد شرکتها و درآمد ناشی از فعالیتهای انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل میشود پس از وضع زیانهای حاصل از منابع غیرمعاف و کسر معافیتهای مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانهای میباشد مشمول مالیات به نرخ بیست و پنج درصد (۲۵٪) خواهند بود.
تبصره ۱- در مورد اشخاص حقوقی ایرانی غیرتجاری که به منظور تقسیم سود تأسیس نشدهاند، در صورتی که دارای فعالیت انتفاعی باشند از مأخذ کل درآمد مشمول مالیات فعالیت انتفاعی آنها مالیات به نرخ مقرر در این ماده وصول میشود.
تبصره ۲- اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات مقیم خارج از ایران به استثنای مشمولان تبصرهٔ (۵) ماده (۱۰۹) و ماده (۱۱۳) این قانون از مأخذ کل درآمد مشمول مالیاتی که از بهرهبرداری سرمایه در ایران یا از فعالیتهایی که مستقیماً یا به وسیلهٔ نمایندگی از قبیل شعبه، نماینده، کارگزار و امثال آن در ایران انجام میدهند یا از واگذاری امتیازات و سایر حقوق خود، انتقال دانش فنی، دادن تعلیمات، کمکهای فنی یا واگذاری فیلمهای سینمایی از ایران تحصیل میکنند به نرخ مذکور در این ماده مشمول مالیات خواهند بود. نمایندگان اشخاص و مؤسسات مذکور در ایران نسبت به درآمدهایی که به هر عنوان به حساب خود تحصیل میکنند، طبق مقررات مربوط به این قانون مشمول مالیات میباشند.
تبصره ۳- در موقع احتساب مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی اعم از ایرانی یا خارجی مالیاتهایی که قبلاً پرداخت شده است با رعایت مقررات مربوط از مالیات متعلق کسر خواهد شد و اضافه پرداختی از این بابت قابل استرداد است.
تبصره ۴- اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی نسبت به سود سهام یا سهمالشرکهٔ دریافتی از شرکتهای سرمایهپذیر مشمول مالیات دیگری نخواهند بود.
تبصره ۵- در مواردی که به موجب قوانین مصوب وجوهی تحت عناوین دیگری غیر از مالیات بر درآمد از مأخذ درآمد مشمول مالیات اشخاص قابل وصول باشد، مالیات اشخاص پس از کسر وجوه مزبور به نرخ مقرر مربوط محاسبه خواهد شد.
تبصره ۶- درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکتها و اتحادیههای تعاونی متعارف و شرکتهای تعاونی سهامی عام مشمول بیست و پنج درصد (۲۵٪) تخفیف از نرخ موضوع این ماده میباشد.
تبصره ۷- به ازای هر ده درصد (۱۰٪) افزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابرازی مشمول مالیات سال گذشتهٔ آنها یک واحد درصد و حداکثر تا پنج واحد درصد از نرخهای مذکور کاسته میشود. شرط برخورداری از این تخفیف تسویهٔ بدهی مالیاتی سال قبل و ارائهٔ اظهارنامهٔ مالیاتی مربوط به سال جاری در مهلت اعلامشده از سوی سازمان امور مالیاتی است.
به زبان ساده
نرخ مالیات شرکتها و اشخاص حقوقی ۲۵٪ است. مبنا: جمع درآمد از همهٔ منابع (در ایران و خارج) پس از کسر زیان منابع غیرمعاف و معافیتها.
- اشخاص حقوقی غیرتجاری (مثلاً مؤسسهای که برای تقسیم سود ساخته نشده) اگر فعالیت انتفاعی داشته باشند، درآمد همان فعالیت با همین نرخ مالیات میدهد؛
- شرکتها و مؤسسات خارجی نسبت به درآمد ایران (بهرهبرداری از سرمایه، فعالیت با شعبه یا نماینده، واگذاری امتیاز و دانش فنی، آموزش، فیلم سینمایی) با همین نرخ مالیات میدهند. نمایندگان آنها هم برای درآمد خودشان مشمولاند؛
- مالیاتهایی که قبلاً پرداخت شده از مالیات متعلق کم میشود و اضافه پرداختی قابل استرداد است؛
- سود سهام یا سهمالشرکه دریافتی از شرکتهای سرمایهپذیر مالیات دوم ندارد؛
- تعاونیهای متعارف و تعاونیهای سهامی عام ۲۵٪ تخفیف از نرخ دارند؛
- تخفیف افزایش درآمد: به ازای هر ۱۰٪ افزایش درآمد ابرازی نسبت به سال قبل، یک واحد درصد از نرخ کم میشود (حداکثر پنج واحد)، به شرط تسویهٔ بدهی سال قبل و ارائهٔ اظهارنامهٔ سال جاری در مهلت.
درآمد مشمول مالیات در مورد اشخاص حقوقی به استثنای درآمدهایی که طبق مقررات این قانون نحوهٔ دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است بر اساس میزان سوددهی فعالیت و مقررات مواد (۹۴)، (۹۵) و (۹۷) این قانون و تبصرهٔ آن تعیین میشود.
به زبان ساده
درآمد مشمول مالیات شرکتها بر اساس سوددهی واقعی فعالیت و با همان قواعد مواد ۹۴ (فروش منهای هزینه)، ۹۵ (دفاتر) و ۹۷ (اظهارنامه و رسیدگی) تعیین میشود، مگر برای درآمدهایی که قانون روش دیگری برای آنها گفته است.
درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی مقیم خارج از ایران بابت درآمدهایی که در ایران و یا از ایران تحصیل مینمایند به شرح زیر تعیین میشود:
بابت تهیهٔ طرح ساختمانها و تأسیسات، نقشهبرداری، نقشهکشی، نظارت و محاسبات فنی، دادن تعلیمات و کمکهای فنی، انتقال دانش فنی، سایر خدمات و واگذاری امتیازات و سایر حقوق همچنین واگذاری فیلمهای سینمایی که به عنوان بها یا حق نمایش یا تحت هر عنوان دیگر در ایران یا از ایران تحصیل میکنند به استثنای درآمدهایی که طبق مقررات این قانون نحوهٔ دیگری برای تعیین درآمد مشمول مالیات یا مالیات آنها مقرر شده است با توجه به نوع فعالیت و میزان سوددهی به مأخذ ده درصد (۱۰٪) تا چهل درصد (۴۰٪) مجموع وجوهی میباشد که ظرف مدت یک سال مالیاتی عاید آنها میشود.
آییننامهٔ اجرایی این ماده و ضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات با توجه به نوع فعالیت، ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازمالاجراء شدن این قانون (۱۳۹۵/۱/۱) به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیأت وزیران میرسد.
پرداختکنندگان وجوه مذکور در این ماده مکلفند در هر پرداخت مالیات متعلق را با توجه به مبالغی که از اول سال تا آن تاریخ پرداخت کردهاند کسر و تا پایان ماه بعد به اداره امور مالیاتی پرداخت کنند، در غیر این صورت پرداختکنندگان مذکور و دریافتکنندگان متضامناً مسؤول پرداخت اصل مالیات و جریمههای متعلق آن خواهند بود.
تبصره ۱- در مورد عملیات پیمانکاری آن قسمت از مبلغ قرارداد که به مصرف خرید لوازم و تجهیزات میرسد مشروط بر آنکه در قرارداد یا اصلاحات و الحاقات بعدی آن مبالغ لوازم و تجهیزات به طور جدا از سایر اقلام قرارداد درج شده باشد در مورد خرید داخلی حداکثر تا مبلغ صورتحساب خرید و در مورد خرید خارجی تا مجموع ارزش گمرکی کالا و حقوق ورودی و سایر پرداختهای قانونی مندرج در پروانهٔ سبز گمرکی از پرداخت مالیات معاف است.
تبصره ۲- در مواردی که پیمانکاران خارجی تمام یا قسمتی از فعالیت پیمانکاری را به اشخاص حقوقی ایرانی به عنوان پیمانکاران دست دوم واگذار کنند معادل مبالغی که برای تهیهٔ لوازم و تجهیزات مذکور در قرارداد دست اول که توسط پیمانکار دست دوم خریداری میشود و با رعایت قسمت اخیر تبصرهٔ (۱) این ماده از پیمانکار دست اول دریافت میگردد از پرداخت مالیات بر درآمد معاف است.
تبصره ۳- شعب و نمایندگیهای شرکتها و بانکهای خارجی در ایران که بدون داشتن حق انجام دادن معامله به امر بازاریابی و جمعآوری اطلاعات اقتصادی در ایران برای شرکت مادر اشتغال دارند و برای جبران مخارج خود از شرکت مادر وجوهی دریافت میکنند نسبت به آن مشمول مالیات بر درآمد نخواهند بود.
تبصره ۴- درآمد حاصل از بهرهبرداری سرمایه و سایر فعالیتهایی که اشخاص حقوقی مزبور به وسیلهٔ نمایندگی از قبیل (شعبه، نماینده، کارگزار) و امثال آنها در ایران انجام میدهند مشمول مقررات ماده (۱۰۶) این قانون خواهد بود.
به زبان ساده
اشخاص خارجی که خارج از ایران مقیماند و بابت طرح و نقشه، نظارت، مشاورهٔ فنی، آموزش، انتقال دانش فنی، واگذاری امتیاز یا حق نمایش فیلم و مانند آن از ایران پول میگیرند، درآمد مشمول مالیاتشان ۱۰٪ تا ۴۰٪ کل وجوه یک سال مالیاتی است (بسته به نوع فعالیت و میزان سوددهی). ضرایب دقیق را آییننامهای تعیین میکند. پرداختکنندهٔ این وجوه باید مالیات را کسر و تا پایان ماه بعد به اداره مالیاتی بدهد، وگرنه با دریافتکننده متضامناً مسئول پرداخت مالیات و جریمه است.
تبصرهها:
- پیمانکاری: آن بخش از قرارداد که به خرید لوازم و تجهیزات میرسد و در قرارداد جدا ذکر شده، تا مبلغ صورتحساب (خرید داخلی) یا ارزش گمرکی و حقوق ورودی و سایر پرداختهای قانونی (خرید خارجی) معاف است؛
- اگر پیمانکار خارجی کار را به پیمانکار دست دوم ایرانی بدهد، مبلغ خرید لوازم و تجهیزات او هم معاف است؛
- شعب و نمایندگیهای خارجی که فقط بازاریابی و جمعآوری اطلاعات برای شرکت مادر میکنند و برای جبران مخارج از شرکت مادر پول میگیرند، نسبت به آن مالیات نمیدهند؛
- درآمد ناشی از شعبه یا نماینده در ایران تابع ماده ۱۰۶ (سوددهی واقعی) است.
اندوختههایی که مالیات آن تا تاریخ لازمالاجرا شدن این اصلاحیه پرداخت نشده در صورت انتقال به حساب سرمایه مشمول مالیات نخواهد بود لیکن در صورت تقسیم یا انتقال به حساب سود و زیان یا کاهش سرمایه معادل اندوختهٔ اضافهشده به حساب سرمایه به درآمد مشمول مالیات سال تقسیم یا انتقال یا کاهش سرمایه اضافه میشود. این حکم شامل اندوختههای سود ناشی از فعالیتهای معاف مؤسسه در دوران معافیت و اندوختهٔ موضوع ماده (۱۳۸) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۱۳۶۶/۱۲/۳ و اصلاحیههای بعدی آن تا تاریخ تصویب این اصلاحیه پس از احراز شرایط مربوط تا آن تاریخ نخواهد بود.
اندوختههایی که مالیات آن تا تاریخ لازمالاجرا شدن این اصلاحیه وصول گردیده در صورت تقسیم یا انتقال به حساب سود و زیان یا سرمایه یا انحلال مشمول مالیات دیگری نخواهد بود.
به زبان ساده
این ماده حکم انتقالی دربارهٔ اندوختهها است:
- اندوختهای که مالیاتش پرداخت نشده اگر به سرمایه منتقل شود، مالیات ندارد؛ ولی اگر بعداً تقسیم شود، به حساب سود و زیان برود یا سرمایه کاهش یابد، معادل همان مبلغ به درآمد مشمول مالیات همان سال اضافه میشود؛ این قاعده دربارهٔ اندوختههای سود فعالیتهای معاف در دوران معافیت و اندوختهٔ ماده ۱۳۸ قانون قدیم (۱۳۶۶) تا تاریخ تصویب این اصلاحیه، پس از احراز شرایط، اعمال نمیشود؛
- اندوختهای که مالیاتش قبلاً وصول شده اگر تقسیم شود، به سود و زیان یا سرمایه منتقل شود یا شرکت منحل شود، مالیات دوباره ندارد.
درآمد مشمول مالیات در مورد مؤسسات بیمه ایرانی عبارت است از:
۱- ذخایر فنی در آخر سال مالی قبل؛
۲- حق بیمهٔ دریافتی در معاملات بیمهٔ مستقیم پس از کسر برگشتیها و تخفیفها؛
۳- حق بیمههای اتکایی وصولی پس از کسر برگشتیها؛
۴- کارمزد و مشارکت در سود معاملات بیمههای اتکایی واگذاری؛
۵- بهرهٔ سپردههای بیمهگر اتکایی نزد بیمهگر واگذارکننده؛
۶- سهم بیمهگران اتکایی بابت خسارت پرداختی بیمههای غیرزندگی و بازخرید و سرمایه و مستمریهای بیمههای زندگی؛
۷- سایر درآمدها؛
پس از کسر:
۱- هزینهٔ تمبر قراردادهای بیمه؛
۲- هزینههای پزشکی بیمههای زندگی؛
۳- کارمزدهای پرداختی از بابت معاملات بیمهٔ مستقیم؛
۴- حق بیمههای اتکایی واگذاری؛
۵- سهم صندوق تأمین خسارتهای بدنی از حق بیمهٔ اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیهٔ موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث؛
۶- مبالغ پرداختی از بابت بازخرید و سرمایه و مستمریهای بیمهٔ زندگی و خسارت پرداختی از بابت بیمههای غیرزندگی؛
۷- سهم مشارکت بیمهگزاران در منافع؛
۸- کارمزدها و سهم مشارکت بیمهگران در سود معاملات بیمههای اتکایی قبولی؛
۹- بهرهٔ متعلق به سپردههای بیمههای اتکایی واگذاری؛
۱۰- ذخایر فنی در آخر سال مالی؛
۱۱- سایر هزینهها و استهلاکات قابل قبول.
تبصره ۱- انواع ذخایر فنی مؤسسات بیمه (اندوختههای فنی موضوع ماده (۶۱) قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری) برای هر یک از رشتههای بیمه و میزان و طرز محاسبهٔ آنها به موجب آییننامهای خواهد بود که از طرف بیمه مرکزی ایران تهیه و پس از موافقت شورای عالی بیمه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد رسید.
تبصره ۲- انواع ذخایر فنی بیمه مرکزی ایران برای هر یک از رشتههای بیمه و میزان و طرز محاسبهٔ آنها از طرف مجمع عمومی بیمه مرکزی ایران تعیین خواهد شد.
تبصره ۳- در معاملات بیمهٔ مستقیم حق بیمه و کارمزدها و تخفیف حق بیمه و سهم مشارکت بیمهگزاران در منافع و نحوهٔ احتساب آنها با رعایت مقررات تعیینشده از طرف شورای عالی بیمه خواهد بود. کلیهٔ اقلام مزبور به استثنای کارمزد باید در قرارداد بیمه ذکر شده باشد.
تبصره ۴- اقلام مربوط به معاملات بیمههای اتکایی اعم از قبولی یا واگذاری بر اساس شرایط قراردادها و یا توافقهای مؤسسات بیمهٔ ذیربط خواهد بود.
تبصره ۵- مؤسسات بیمهٔ خارجی که با قبول بیمهٔ اتکایی از مؤسسات بیمهٔ ایرانی تحصیل درآمد مینمایند مشمول مالیاتی به نرخ دو درصد (۲٪) حق بیمهٔ دریافتی و سود حاصل از سپردهٔ مربوط در ایران میباشند. در صورتی که مؤسسات بیمهٔ ایرانی در کشور متبوع مؤسسهٔ بیمهگر اتکایی دارای فعالیت بیمه بوده و از پرداخت مالیات بر معاملات اتکایی معاف باشند، مؤسسهٔ مزبور نیز از پرداخت مالیات دولت ایران معاف خواهد شد. مؤسسات بیمهٔ ایرانی مکلفاند در موقع تخصیص حق بیمه به نام بیمهگر اتکایی خارجی مشمول مالیات موضوع این تبصره، دو درصد (۲٪) آن را به عنوان مالیات بیمهگر اتکایی کسر نمایند و وجوه کسورشده در هر ماه را تا پایان ماه بعد به ضمیمهٔ صورتی حاوی مشخصات بیمهگر اتکایی و حق بیمهٔ متعلق به اداره امور مالیاتی مربوط ارسال و وجه مزبور را به حساب مالیاتی پرداخت نمایند.
به زبان ساده
شرکتهای بیمهٔ ایرانی روش محاسبهٔ درآمد جداگانهای دارند: درآمد آنها جمع ذخایر فنی سال قبل، حق بیمههای مستقیم و اتکایی (پس از کسر برگشتی و تخفیف)، کارمزد و مشارکت در سود بیمههای اتکایی واگذاری، بهرهٔ سپردهها، سهم بیمهگران اتکایی از خسارت و سایر درآمدهاست؛ و هزینههای قابل کسر شامل تمبر قراردادها، هزینههای پزشکی بیمهٔ زندگی، کارمزدها، حق بیمهٔ اتکایی واگذاری، سهم صندوق تأمین خسارتهای بدنی، خسارت و بازخرید و مستمری، سهم مشارکت بیمهگزاران در منافع، ذخایر فنی پایان سال و سایر هزینهها و استهلاک قابل قبول است.
نکتههای تبصرهها: نوع و میزان ذخایر فنی را بیمه مرکزی (و برای خود آن، مجمع عمومی بیمه مرکزی) تعیین میکند؛ حق بیمه و کارمزد در بیمهٔ مستقیم طبق مقررات شورای عالی بیمه است. بیمهگران اتکایی خارجی که از شرکتهای ایرانی بیمهٔ اتکایی میپذیرند ۲٪ حق بیمه (و سود سپردهٔ مربوط) مالیات میدهند و شرکت ایرانی هنگام تخصیص حق بیمه این ۲٪ را کسر و تا پایان ماه بعد به اداره مالیاتی میفرستد. اگر کشور آن بیمهگر برای بیمهگران ایرانی معافیت قائل باشد، او هم در ایران معاف است.
اشخاص حقوقی مکلفاند اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی همراه با فهرست هویت شرکا و سهامداران و حسب مورد میزان سهمالشرکه یا تعداد سهام و نشانی هر یک از آنها را به اداره امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی در آن واقع است تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت نمایند. پس از تسلیم اولین فهرست مزبور تسلیم فهرست تغییرات در سنوات بعد کافی خواهد بود. محل تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات مقیم خارج از ایران که در ایران دارای اقامتگاه یا نمایندگی نمیباشند تهران است.
حکم این ماده در مورد کارخانهداران و اشخاص حقوقی در دوران معافیت نیز جاری خواهد بود.
تبصره- اشخاص حقوقی نسبت به درآمدهایی که طبق مقررات این قانون نحوهٔ دیگری برای تشخیص آن مقرر شده است مکلف به تسلیم اظهارنامهٔ مالیاتی جداگانه که در فصلهای مربوط پیشبینی شده است نیستند.
به زبان ساده
هر شخص حقوقی باید حداکثر تا چهار ماه پس از پایان سال مالیاتی اینها را به اداره مالیاتی محل فعالیت اصلی بدهد و مالیات را بپردازد:
- اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان بر اساس دفاتر و مدارک؛
- فهرست هویت شرکا و سهامداران، با سهمالشرکه یا تعداد سهام و نشانی هر یک.
در سالهای بعد فقط فهرست تغییرات کافی است. برای شرکتهای خارجی بدون اقامتگاه یا نمایندگی در ایران، محل تسلیم و پرداخت تهران است. این تکلیف دربارهٔ کارخانهداران و اشخاص حقوقی در دوران معافیت هم برقرار است. برای درآمدهایی که روش تشخیص جدایی دارند، اظهارنامهٔ جدا لازم نیست.
شرکتهایی که با تأسیس شرکت جدید یا با حفظ شخصیت حقوقی یک شرکت در هم ادغام یا ترکیب میشوند از لحاظ مالیاتی مشمول مقررات زیر میباشند:
الف- تأسیس شرکت جدید یا افزایش سرمایهٔ شرکت موجود تا سقف مجموع سرمایههای ثبتشدهٔ شرکتهای ادغام یا ترکیبشده از پرداخت نیم در هزار حق تمبر موضوع ماده (۴۸) این قانون معاف است.
ب- انتقال داراییهای شرکتهای ادغام یا ترکیبشده به شرکت جدید یا شرکت موجود حسب مورد به ارزش دفتری مشمول مالیات مقرر در این قانون نخواهد بود.
ج- عملیات شرکتهای ادغام یا ترکیبشده در شرکت جدید یا شرکت موجود مشمول مالیات دورهٔ انحلال موضوع بخش مالیات بر درآمد این قانون نخواهد بود.
د- استهلاک داراییهای منتقلشده به شرکت جدید یا شرکت موجود باید بر اساس روال قبل از ادغام یا ترکیب ادامه یابد.
هـ- هرگاه در نتیجهٔ ادغام یا ترکیب درآمدی به هر یک از سهامداران در شرکتهای ادغام یا ترکیبشده تعلق گیرد طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد بود.
و- کلیهٔ تعهدات و تکالیف مالیاتی شرکتهای ادغام یا ترکیبشده به عهدهٔ شرکت جدید یا موجود حسب مورد میباشد.
ز- آییننامهٔ اجرایی این ماده حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این اصلاحیه به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی و صنایع و معادن به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
به زبان ساده
وقتی شرکتها ادغام یا ترکیب میشوند:
- تأسیس شرکت جدید یا افزایش سرمایه تا سقف مجموع سرمایهٔ ثبتشدهٔ شرکتهای ادغامشده از حق تمبر نیم در هزار (ماده ۴۸) معاف است؛
- انتقال داراییها به ارزش دفتری مالیات ندارد؛
- عملیات شرکتهای ادغامشده مالیات دورهٔ انحلال ندارد؛
- استهلاک داراییهای منتقلشده مثل قبل ادامه مییابد؛
- درآمدی که در اثر ادغام به سهامداران برسد طبق مقررات عادی مالیات دارد؛
- همهٔ تعهدات و تکالیف مالیاتی شرکتهای ادغامشده به شرکت جدید یا موجود منتقل میشود.
حکم ماده (۹۹) و تبصرهٔ آن در مورد عملیات پیمانکاری اشخاص حقوقی اعم از ایرانی و خارجی جاری خواهد بود.
به زبان ساده
قاعدهٔ انتقالی قراردادهای پیمانکاری قدیم (ماده ۹۹) دربارهٔ اشخاص حقوقی، چه ایرانی و چه خارجی، هم اجرا میشود.
مالیات مؤسسات کشتیرانی و هواپیمایی خارجی بابت کرایهٔ مسافر و حمل کالا و امثال آنها از ایران به طور مقطوع عبارت است از پنج درصد (۵٪) کلیهٔ وجوهی که از این بابت عاید آنها خواهد شد اعم از این که وجوه مزبور در ایران یا در مقصد یا در بین راه دریافت شود.
نمایندگی یا شعب مؤسسات مذکور در ایران موظفاند تا بیستم هر ماه صورت وجوه دریافتی ماه قبل را به اداره امور مالیاتی محل تسلیم و مالیات متعلق را پرداخت نمایند. مؤسسات مذکور از بابت اینگونه درآمدها مشمول مالیات دیگری به عنوان مالیات بر درآمد نخواهند بود.
هرگاه شعب یا نمایندگیهای مذکور صورتهای مقرر را به موقع تسلیم نکنند یا صورت ارسالی آنها مطابق واقع نباشد در این صورت مالیات متعلق بر اساس تعداد مسافر و حجم محمولات علیالرأس تشخیص داده خواهد شد.
تبصره- در مواردی که مالیات متعلق بر درآمد مؤسسات کشتیرانی و هواپیمایی ایران در کشورهای دیگر بیش از پنج درصد (۵٪) کرایهٔ دریافتی باشد با اعلام سازمان ذیربط ایرانی، وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است مالیات شرکتهای کشتیرانی و هواپیمایی تابع کشورهای فوق را معادل نرخ مالیاتی آنها افزایش دهد.
به زبان ساده
شرکتهای کشتیرانی و هواپیمایی خارجی بابت کرایهٔ مسافر و حمل کالا از ایران ۵٪ مقطوع کل وجوه دریافتی را مالیات میدهند (فرقی نمیکند پول در ایران، در مقصد یا در بین راه دریافت شود) و مالیات دیگری بر درآمد ندارند.
نمایندگی یا شعبهٔ آنها در ایران باید تا بیستم هر ماه صورت وجوه ماه قبل را به اداره مالیاتی بدهد و مالیات را بپردازد. اگر صورت را بهموقع ندهد یا خلاف واقع باشد، مالیات علیالرأس بر اساس تعداد مسافر و حجم محموله تعیین میشود.
طبق تبصره (معامله متقابل)، اگر کشوری از شرکتهای ایرانی بیش از ۵٪ کرایه مالیات بگیرد، وزارت اقتصاد مالیات شرکتهای آن کشور در ایران را معادل همان نرخ بالا میبرد.