فصل 10 — مقررات کلی راجع به کمک‌ها مواد 88 تا 96

مقررات کلی کمک‌ها — معاینه، بازنگری ازکارافتادگی و افزایش سالانه مستمری

معاینهٔ پزشکی قبل از استخدام، کمیسیون‌های پزشکی، تجدیدنظر در ازکارافتادگی و افزایش سالانهٔ مستمری: مواد ۸۸ تا ۹۶ قانون تأمین اجتماعی.

این بخش چه می‌گوید؟

این بخش قواعد مشترک بین همهٔ کمک‌ها را جمع کرده است: معاینه‌های پزشکی، کمیسیون‌هایی که درجهٔ ازکارافتادگی را تعیین می‌کنند، تغییر درجه در طول زمان، تجمیع کمک‌ها و بالا رفتن سالانهٔ مستمری‌ها با گران‌شدن زندگی.

انجام خدمات بهداشتی مربوط به محیط کار به عهده کارفرمایان است. بیمه‌شدگانی که در محیط کار با مواد زیان‌آور از قبیل گازهای سمی، اشعه و غیره تماس داشته باشند باید حداقل هر سال یک بار از طرف سازمان تأمین خدمات درمانی معاینه پزشکی شوند.

به زبان ساده

انجام خدمات بهداشتی محیط کار با کارفرمایان است. کارگرانی که در محیط کار با مواد زیان‌آور (گازهای سمی، اشعه و…) تماس دارند باید حداقل سالی یک بار توسط سازمان تأمین خدمات درمانی معاینهٔ پزشکی شوند.

افرادی که به موجب قوانین سابق بیمه‌های اجتماعی یا به موجب این قانون بازنشسته و یا ازکارافتاده شده یا می‌شوند و افراد بلافصل خانواده آنها همچنین افرادی که مستمری بازماندگان دریافت می‌دارند با پرداخت دو درصد از مستمری دریافتی از خدمات درمانی مذکور در بندهای الف و ب ماده ۳ این قانون توسط سازمان تأمین خدمات درمانی برخوردار خواهند شد. مابه‌التفاوت وجوه پرداختی توسط بیمه‌شدگان موضوع این ماده تا مبالغی که طبق ضوابط قانون تأمین درمان مستخدمین دولت باید پرداخت شود از طرف سازمان تأمین خواهد شد.

به زبان ساده

کسانی که بازنشسته یا ازکارافتاده شده‌اند، افراد بلافصل خانواده‌شان و دریافت‌کنندگان مستمری بازماندگان، با پرداخت ۲٪ از مستمری دریافتی از خدمات درمانی (بندهای «الف» و «ب» ماده ۳) برخوردار می‌شوند. مابه‌التفاوت را سازمان می‌پردازد تا سقفی که طبق قانون تأمین درمان مستخدمین دولت باید پرداخت شود.

افراد شاغل در کارگاهها باید قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با کارهای مرجوع داشته باشند بدین منظور کارفرمایان مکلفند قبل از به کار گماردن آنها ترتیب معاینه پزشکی آنها را بدهند.

در صورتی که پس از استخدام مشمولین قانون معلوم شود که نامبردگان در حین استخدام قابلیت و استعداد کار مرجوع را نداشته و کارفرما در معاینه پزشکی آنها تعلل کرده است و بالنتیجه بیمه شده دچار حادثه شده و یا بیماریش شدت یابد سازمان تأمین خدمات درمانی و این سازمان مقررات این قانون را درباره بیمه شده اجرا و هزینه‌های مربوط را از کارفرما طبق ماده ۵۰ این قانون مطالبه و وصول خواهند نمود.

به زبان ساده

هر کس در کارگاه شاغل شود باید توان جسمانی متناسب با کار داشته باشد؛ بنابراین کارفرما موظف است قبل از به‌کارگماردن او معاینهٔ پزشکی را ترتیب دهد.

اگر بعداً معلوم شود بیمه‌شده در زمان استخدام برای آن کار توان نداشته و کارفرما در معاینه تعلل کرده و در نتیجه حادثه‌ای رخ داده یا بیماری شدت گرفته است، سازمان‌ها مقررات قانون را دربارهٔ او اجرا می‌کنند و هزینه‌ها را طبق ماده ۵۰ از کارفرما وصول می‌کنند.

برای تعیین میزان ازکارافتادگی جسمی و روحی بیمه‌شدگان و افراد خانواده آنها کمیسیونهای بدوی و تجدید نظر پزشکی تشکیل خواهد شد. ترتیب تشکیل و تعیین اعضا و ترتیب رسیدگی و صدور رأی بر اساس جدول میزان ازکارافتادگی طبق آیین‌نامه‌ای خواهد بود که به پیشنهاد این سازمان و سازمان تأمین خدمات درمانی به تصویب شورای عالی می‌رسد.

به زبان ساده

برای تعیین میزان ازکارافتادگی جسمی و روحی بیمه‌شدگان و خانواده‌هایشان، کمیسیون‌های پزشکی بدوی و تجدیدنظر تشکیل می‌شود. ترکیب، ترتیب رسیدگی و صدور رأی بر اساس «جدول میزان ازکارافتادگی» و آیین‌نامه‌ای است که سازمان و سازمان تأمین خدمات درمانی پیشنهاد و شورای عالی تصویب می‌کند.

به منظور نظارت بر حسن اجرای وظایف درمانی ناشی از اجرای این قانون ۳ نفر از کارشناسان بیمه درمانی به انتخاب وزیر رفاه اجتماعی در شورای فنی سازمان تأمین خدمات درمانی موضوع ماده ۴ قانون تأمین خدمات درمانی مستخدمین دولت عضویت خواهند یافت.

به زبان ساده

برای نظارت بر حسن اجرای وظایف درمانی این قانون، سه کارشناس بیمهٔ درمانی به انتخاب وزیر رفاه اجتماعی در شورای فنی سازمان تأمین خدمات درمانی عضو می‌شوند.

تغییر میزان ازکارافتادگی در موارد زیر مستلزم تجدید نظر در مبلغ مستمری میباشد.

۱ – مستمری ازکارافتادگی کلی در صورت از بین رفتن شرایط ازکارافتادگی کلی به محض اشتغال مجدد مستمری‌بگیر قطع می‌شود. در صورتی که تقلیل میزان ازکارافتادگی ناشی از کار به میزان مندرج در مواد ۷۳ و ۷۴ این قانون باشد حسب مورد مستمری ازکارافتادگی جزیی ناشی از کار یا غرامت نقص عضو پرداخت خواهد شد.

۲ – مستمری ازکارافتادگی جزیی ناشی از کار موضوع ماده ۷۳ این قانون ظرف پنج سال از تاریخ برقراری قابل تجدید نظر می‌باشد.

در صورتی که در نتیجه تجدید نظر معلوم گردد که بیمه شده فاقد یکی از شرایط مقرر می‌باشد مستمری او قطع خواهد شد و در صورتی که مشمول ماده۷۴ این قانون شناخته شود غرامت مذکور در آن ماده را دریافت خواهد نمود.

۳ – هرگاه میزان ازکارافتادگی جزیی ناشی از کار افزایش یابد و این تغییر نتیجه حادثه منجر به ازکارافتادگی باشد مستمری ازکارافتادگی جزیی حسب مورد به مستمری کلی ناشی از کار تبدیل و یا میزان مستمری ازکارافتادگی جزیی افزایش خواهد یافت.

به زبان ساده

تغییر درجهٔ ازکارافتادگی، مستمری را دوباره بررسی می‌کند:

  • ۱. ازکارافتادگی کلی: اگر شرایط آن از بین برود، به‌محض اشتغال مجدد مستمری قطع می‌شود؛ و اگر کاهش ناشی از کار به میزان مواد ۷۳ و ۷۴ باشد، مستمری جزئی یا غرامت نقص عضو پرداخت می‌شود؛
  • ۲. ازکارافتادگی جزئی ناشی از کار: ظرف ۵ سال از برقراری قابل تجدیدنظر است؛ اگر شرایط لازم را نداشته باشد قطع می‌شود و اگر مشمول ماده ۷۴ شناخته شود غرامت آن را می‌گیرد؛
  • ۳. افزایش درجه: اگر درجهٔ ازکارافتادگی جزئی بر اثر همان حادثه افزایش یابد، مستمری جزئی افزایش یا به مستمری کلی تبدیل می‌شود.

هر گاه برای یک مدت دو یا چند کمک نقدی موضوع این قانون به بیمه شده تعلق گیرد فقط کمک نقدی که میزان آن بیشتر است پرداخت خواهد شد به استثنای کمک ازدواج و عائله‌مندی و نوزاد که دریافت آنها مانع استفاده از سایر کمکهای مقرر نخواهد بود.

افراد تحت تکفل بیمه‌شدگان در ایام خدمت سربازی بیمه شده از مزایای قانونی بیمه‌های اجتماعی برخوردار خواهند بود. سازمان موظف است حق بیمه این افراد را طبق نرخ سازمان تأمین خدمات درمانی به سازمان مزبور پرداخت نماید.

به زبان ساده

اگر برای یک مدت چند کمک نقدی تعلق بگیرد، فقط کمکی که مبلغش بیشتر است پرداخته می‌شود؛ به‌جز کمک ازدواج، عائله‌مندی و نوزاد که دریافتشان مانع دریافت کمک‌های دیگر نیست.

افراد تحت تکفل بیمه‌شدگان در ایام خدمت سربازی بیمه‌شده از مزایای قانونی برخوردارند و سازمان حق بیمهٔ آن‌ها را طبق نرخ سازمان تأمین خدمات درمانی به آن سازمان می‌پردازد.

مدت خدمت وظیفه مشمولین این قانون پس از پایان خدمت و اشتغال مجدد در مؤسسات مشمول این قانون جزو سابقه پرداخت حق بیمه آنها منظور خواهد شد.

به زبان ساده

مدت خدمت وظیفه مشمولان قانون، پس از پایان خدمت و اشتغال مجدد در مؤسسات مشمول قانون، جزو سابقهٔ پرداخت حق بیمه حساب می‌شود.

سازمان مکلف است میزان کلیه مستمریهای بازنشستگی، ازکارافتادگی کلی و مجموع مستمری بازماندگان را در فواصل زمانی که حداکثر از سالی یک بار کمتر نباشد با توجه به افزایش هزینه زندگی با تصویب هیأت وزیران به همان نسبت افزایش دهد.

به زبان ساده

سازمان موظف است مستمری‌های بازنشستگی، ازکارافتادگی کلی و مجموع مستمری بازماندگان را حداقل سالی یک بار و با توجه به گرانی هزینهٔ زندگی، با تصویب هیأت وزیران به همان نسبت افزایش دهد.

آیین‌نامه‌های مرتبط با این بخش

پرسش‌های پرتکرار این بخش