آیین‌نامه ایمنی تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب

کارفرما مکلف است نسبت به شناسایی و ارزیابی شرایط محیط کار تصفیه خانه اقدام نموده و اقدامات کنترلی مناسب را در جهت حذف مخاطرات احتمالی به عمل آورد.

کلید های قطع جریان و توقف اضطراری تاسیسات باید در محلهای مناسب و با دسترسی آسان موجود بوده و توسط علائم هشداردهنده مشخص شده باشد.

کلید های اصلی راه اندازی و توقف تاسیسات تصفیه خانه باید قفل دار باشد.

کلیه وسایل و تجهیزات الکتریکی تصفیه خانه باید دارای سیستم اتصال به زمین موثر باشد.

برای جلوگیری از پرتاب و اصابت وسایل و تجهیزات در اطراف ظروف، لوله ها و شلنگ های تحت فشار باید پوشش یا حفاظ مناسب نصب گردد.

قسمت های داغ دستگاهها، تاسیسات و تجهیزات باید دارای عایق بندی و یا حفاظ مناسب باشد.

برای جلوگیری از ریزش نزولات جوی بر روی تابلو های برق و الکتروموتورهایی که در فضای باز قرار دارند باید پوشش مناسب در نظر گرفته شود.

نصب حصار، علائم و تابلوهای هشداردهنده در اطراف سایت تصفیه خانه به منظور جلوگیری از ورود افراد متفرقه به محوطه تصفیه خانه الزامی است.

افراد شاغل در تصفیه خانه باید آموزش مقررات ایمنی و کمک های اولیه متناسب با نوع کار را دیده باشند.

پلکان، نردبان ها و محل های تردد در تصفیه خانه باید همواره تمیز گردیده و لغزنده نباشد.

نردبان های ایستاده با ارتفاع بیش از ۲/۲ متر مورد استفاده در مخازن، کانال ها، آدم روها و حوضچه ها باید دارای حفاظ کمری باشد.

حمل وسایل و ابزار با دست در زمان استفاده از نردبان ممنوع است.

نردبانهای مورد استفاده در مخازن، کانالها، حوضچه ها و آدم روها باید در مقابل خوردگی مقاوم باشند.

نصب چشم شوی و دوش اضطراری در محل هایی که از مواد شیمیایی استفاده می شود الزامی است.

در صورت ریختن یا نشت مواد شیمیایی و یا سمی باید توسط وسایل و علائم هشدار دهنده کارگران را مطلع نموده و در اسرع وقت نسبت به پاک سازی محیط اقدام نمود.

در انبار کردن مواد شیمیایی، چیدن اقلام ناسازگار کنار هم که امکان واکنش بین آنها وجود دارد ممنوع است.

تعمیر،نگهداری، سرویس، نظافت و تنظیم دستگاه ها و تجهیزات باید در زمان توقف کامل و مطمئن آنها انجام پذیرد.

در زمان تعمیر، نگهداری، سرویس، نظافت و تنظیم دستگاه ها و تجهیزات باید به روش مطمئن و علائم هشداردهنده از ورود افراد متفرقه به محل مربوطه جلوگیری نمود.

انجام کلیه امور نصب، راه اندازی، بهره برداری، تجهیز، سرویس، تعمیر ونگهداری دستگاه ها و تجهیزات باید توسط افراد ماهر و با رعایت دستورالعمل های شرکت سازنده و الزامات قانونی صورت پذیرد.

کلیه دستگاه ها باید دارای پرونده مجزا بوده و دستورالعمل ها، نتایج سرویس، تجهیز، نگهداری و بازرسیهای فنی و ایمنی در آن ثبت گردد.

کلیه دستگاه ها و تجهیزات مربوطه باید دارای لوح یا بر چسب و یا کد مشخصات فنی باشد.

دستورالعمل ایمنی کار با هر دستگاه بایستی در محل مناسب و قابل رویت نصب و مورد استفاده قرار گیرد.

تردد و حضور افراد متفرقه در محل تصفیه خانه ممنوع است.

برای جلوگیری از یخ زدگی مخازن وتجهیزات و نیز یخ زدگی و لغزندگی معابر و پیاده روها بایستی تمهیدات مناسب اتخاذ گردد.

وسایل حفاظت فردی متناسب با نوع کار و عوامل زیان آور محیط کار باید توسط کارفرما تهیه و در اختیار کارگران قرار گیرد.

استفاده از وسایل حفاظت فردی متناسب با نوع کار توسط کارگران الزامی است.

جعبه کمک های اولیه با امکانات متناسب با نوع کار باید در محل های مورد نیاز تصفیه خانه تعبیه گردد.

افراد شاغل در تصفیه خانه باید متناسب با نوع کار به طور منظم تحت آزمایش های پزشکی قرار گیرند.

کلیه بخشهای تصفیه خانه باید دارای نور متناسب با محیط کار باشد.

در مخازن بسته و فضای بسته استفاده از سیستم روشنایی بیش از ۲۴ ولت ممنوع است.

استفاده از چراغ قوه دارای بدنه فلزی در تصفیه خانه ممنوع است.

وسایل اعلام و اطفای حریق متناسب با نوع کار باید در قسمتهای مختلف تصفیه خانه پیش بینی و نصب گردد.

کلیه قسمتهای تصفیه خانه باید قابل شستشو باشد.

رانندگی با سرعت بیش از سی کیلومتر در ساعت در محوطه تصفیه خانه ممنوع است.

شنا کردن در مخازن ، حوضچه ها، کانالها و دریاچه های تصفیه خانه ممنوع بوده و باید علائم ممنوعیت شنا در اطراف آنها نصب گردد.

کاشت درخت در محدوده مخازن، حوضچه ها، آدم روها و کانال ها به منظور جلوگیری از صدمه ریشه درختان به پایه ها و دیواره ها ممنوع است.

تصفیه خانه باید مجهز به وسایل ارتباطی مناسب و آماده به کار برای مواقع اضطراری باشد.

کلیه وارد کنندگان، تولید کنندگان، فروشندگان، عرضه کنندگان، تعمیرکاران و بهره برداران دستگاه ها و تجهیزات مشمول این آیین نامه مکلف به رعایت قوانین و مقررات ایمنی و حفاظتی می باشند.

مسئولیت رعایت مقررات این آیین نامه برعهده کارفرمای کارگاه بوده و درصورت وقوع هرگونه حادثه به دلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی، مکلف به جبران خسارات می باشد.

نصب دستگاه خنثی سازی درتصفیه خانه هایی که از گاز کلر برای ضد عفونی استفاده می کنند الزامی است.

حمل و نقل سیلندرهای گاز باید توسط وسایل مکانیکی مناسب و به صورت ایمن انجام شده و انداختن و غلطاندن سیلندر ها ممنوع است.

قراردادن سیلندر گاز ضد عفونی در داخل حوض یا مخزن آب و ریختن آب بر روی قسمتی از آن که چکه میکند ممنوع است.

سیلندرها و مخازن گازضد عفونی باید از نظر وزن، ضخامت دیواره، خوردگی، حفره، فرو رفتگی، بریدگی و خراش همواره بر اساس استانداردهای ملی مورد بازدید قرار گرفته و در صورت غیر استاندارد بودن، از چرخه مصرف خارج و معدوم شود.

قرارگرفتن سیلندرهای گاز کلر در نزدیکی اتر، آمونیاک بدون آب، هیدرو کربن ها مانند گازهای سوخت و نفت، گریس معمولی و گازوئیل یا هر ماده قابل اشتعال دیگر و نیز سایر گازهای تحت فشار ممنوع می باشد.

سیلندرهای گاز ضد عفونی باید دارای کلاهک محافظ شیر بوده بطوریکه همواره در حین جابجا کردن و نگهداری در جای خود بسته باشد.

سیلندرها و مخازن گاز ضد عفونی باید مطابق قوانین و مقررات موجود دارای لوح مشخصات بوده و تحت بازرسی و آزمون های ادواری قرار گرفته ونتایج آن در پرونده مربوطه ثبت و نگهداری گردد.

سیلندر محتوی گازضد عفونی نباید در مجاورت شعله آتش، گرما و سرمای شدید، بخار، رطوبت زیاد و نور خورشید باشد .

محل استفاده و نگهداری سیلندرهای گاز ضد عفونی در تصفیه خانه نباید در جهت وزش باد غالب باشد.

به منظور خنثی سازی گاز کلر در زمان نشت از سیلندر وجود حوضچه محتوی آب آهک اشباع در نزدیکترین محل نگهداری و استفاده از آن الزامی است.

بازدید، نظافت، سرویس و در مدار قرار دادن سیلندر های گاز ضد عفونی باید توسط بیش از یک نفر انجام گیرد .

محوطه تزریق گاز و محل نگهداری سیلندرها باید از یکدیگر جدا باشد.

محوطه تزریق و محل نگهداری سیلندرهای گاز باید از ساختمانهای دیگر جدا و فاصله ایمن داشته باشد.

وجود کیت ایمنی در تصفیه خانه هایی که از گاز کلر استفاده می شود الزامی است.

دستگاه تولید گاز ازن باید در فضای ایمن و مجزا از ساختمان های دیگر بوده و دارای تهویه مناسب باشد.

دستگاه تولید گاز ازن و محل تزریق آن به جریان آب یا فاضلاب باید از لحاظ تشعشعات و نشت کاملاً ایمن باشد.

در محل هایی که از اشعه برای ضد عفونی آب یا فاضلاب استفاده می شود باید علائم هشداری و وسایل اعلام میزان اشعه نصب گردد .

در محل هایی که گاز ضدعفونی کننده استفاده و نگهداری می گردد و یا در فرایند کار، گاز قابل انفجار تولید می شود باید از تاسیسات الکتریکی و تجهیزات ضد جرقه استفاده نمود .

نصب وسایل اعلام نشت گاز مجهز به چراغ وعلائم هشدار دهنده صوتی در محوطه تزریق و نگهداری سیلندرهای گاز الزامی است .

کلید های قطع جریان برق، گاز و سیستم تهویه باید علاوه بر داخل در بیرون از محل تزریق گاز و نگهداری کپسولها نیز نصب گردد.

درب محوطه تزریق گاز باید به بیرون باز شده و دستگیره آن از نوع اضطراری باشد.

محوطه تخلیه، بارگیری، اتصال، جداسازی، جابجایی مخازن، دستگاههای مولد، تبخیر کننده ها، تجهیزات و تاسیسات گاز کلر باید حداقل ۲۵ متر از محوطه عمومی و افراد متفرقه فاصله داشته باشد.

برای خارج نمودن سیستم ضد عفونی از فرایند کار باید اقدامات ایمنی لازم جهت جلوگیری از نشت گاز و اشعه صورت گیرد.

نصب هواکش مکنده مقاوم به خوردگی و متناسب با محل نگهداری و محوطه تزریق گازکلر در ارتفاع ۲۰ سانتیمتری از کف و هواکش دمنده در نزدیکی سقف الزامی است.

مشخصات مواد مورد استفاده در آزمایشها باید روی ظروف آنها عنوان گردد .

مواد شیمیایی باید از محل مورد استفاده جدا و تحت شرایط ایمن نگهداری شود .

مواد خطرناک و سمی باید در محفظه های قفل دار،دارای علائم هشدار دهنده و دور از دسترس افراد متفرقه نگهداری شود.

مواد شیمیایی مایع و خطرناک باید به طوری چیده شوند که امکان سقوط آنها وجود نداشته باشد .

استفاده از ظروف شیشه ای ترک دار و شکسته در آزمایشگاه ممنوع بوده و باید این ظروف سریعا از آزمایشگاه خارج و معدوم شود .

استفاده از دهان برای مکش مایعات از ظروف آزمایشگاهی ممنوع بوده و باید از وسایل مناسب این کار استفاده شود.

آماده سازی و اختلاط مواردی که تولید بخار و گاز مضر می نماید باید زیر هود و با تهویه مناسب انجام گیرد .

در پایان هر شیفت کاری محیط آزمایشگاه تمیز گردیده و مواد زائد و پسماندها با توجه به برگه اطلاعات ایمنی مواد بصورت مناسب دفع شود.

سطوح کار،کف و دیوار اتاق هایی که در آنها مواد شیمیایی مصرف می شود باید مقاوم و قابل شستشو بوده و دارای کفشور متصل به مجاری فاضلاب باشد.

خوردن و آشامیدن هنگام کار با مواد شیمیایی، کار در آزمایشگاه و نمونه برداری آب و فاضلاب ممنوع است.

استعمال دخانیات در آزمایشگاه ، محل اختلاط و آماده سازی مواد شیمیایی و محل تولید و مصرف گاز ممنوع است .

نمونه برداری در قسمت های مختلف تصفیه خانه باید بوسیله شیرهای نمونه برداری و یا روش مطمئن دیگر انجام گیرد.

ریختن مواد زائد شیمیایی بر روی هم و به مجاری فاضلاب قبل از خنثی سازی ممنوع است .

سیلندر گاز مورد استفاده در دستگاه های آنالیز شیمیایی باید از باب نشتی و شرایط محیطی کنترل شده و بطور مناسب مهار گردد .

در تصفیه خانه ها برای توقف، انحراف جریان بصورت موقت، انجام تعمیرات اضطراری و یا بازدید باید تمهیدات و پیش بینی های لازم اتخاذ گردد.

در هنگام کار در مخازن ، لوله ها و کانال های سر بسته باید جریان ورودی قطع گردیده و یا از طریق مسیر کنار گذر منتقل شود.

هنگام کار با دستگاه واترجت حضور افراد در منطقه عملکرد دستگاه ممنوع است.

مخازن، کانالها، آدم روها، حوضچه ها و سایر تاسیسات تصفیه خانه باید از استحکام لازم برخوردار باشد .

در صورت نیاز به سوزاندن رسوبات داخل مخازن، این عمل باید با استفاده از وسایل متناسب با کار و بصورت ایمن انجام گیرد .

محل نگهداری پودر کربن (ذغال فعال) باید جهت جلوگیری از وقوع انفجار ایمن گردد .

تصفیه خانه هایی که در فضای باز قرار ندارند باید دارای راههای خروج اضطراری و سیستم تهویه موثر باشد .

پس از قطع عملکرد دستگاه های دارای سیستم انتقال دهنده نیرو و مواد توسط کلید توقف اضطراری، شروع بکار مجدد آن بایستی به وسیله کلید راه انداز اصلی و به صورت دستی انجام گیرد.

در هر شیفت کاری در تصفیه خانه تعداد بهره برداران باید حداقل ۲ نفر باشد.

چناچه سوزاندن گازهای حاصل از فرایند تصفیه خانه اجتناب ناپذیر باشد مکان سوزاندن آن در روی زمین باید حداقل ۷/۵ متر از ساختمان تصفیه خانه، تاسیسات و ابنیه دیگر فاصله داشته باشد.

استفاده از شعله برای آب کردن یخ اطراف و زیر درپوش مجاری فاضلاب و دریچه فضاهای بسته که احتمال انتشار گازهای قابل اشتعال و انفجار وجود دارد، ممنوع است.

در محیطی که گاز یا مایعات قابل اشتعال و انفجار وجود دارد استفاده از شعله و هر وسیله ای که به هر نحوی تولید جرقه کند ممنوع است .

ورود به فضای بسته باید تنها توسط افراد صلاحیت دار و با استفاده از وسایل ایمن و حسگرهای گاز فردی پذیرد .

قبل از ورود و در حین کار در فضای بسته، باید با تجهیزات مناسب، میزان گازها و بخارات سمی و مضر، اندازه گیری شده و در صورت مجاز بودن مبادرت به انجام و ادامه کار گردد.

ورود به فضای بسته قبل از تهویه موثر ممنوع است .

مخازن و فضاهای بسته باید برای جلوگیری از تجمع گاز و بخارات دارای مجاری خروج و سیستم تهویه مناسب باشد.

در هنگام جوشکاری یا کار گرم که احتمال انتشار گاز های قابل انفجار و اشتعال از دریچه ها و مجاری فاضلاب به محیط کار وجود دارد، باید دریچه ها و مجاری مربوطه را بپوشاند.

در صورت نیاز به انجام تعمیرات، سرویس، بازدید و رسوب زدایی درمخازن، حوضچه ها و کانال ها در زیر آب یا فاضلاب باید این کار توسط افراد ماهر دارای گواهینامه غواصی و با استفاده از تجهیزات غواصی مناسب انجام گیرد.

تعبیه وسایل هوادهی برای مکانهایی نظیر آدم روها، چاهک ها، گودالها و تلمبه خانه های خشک و مستغرق که کمبود اکسیژن وجود دارد در هنگام کار الزامی است.

در مکانهای که گاز تولید می شود وجود وسایل ایمن جهت مهار شعله به همراه شیرهای قطع اتوماتیک لازم و ضروری است.

درب مخزن تولید و ذخیره مواد شیمیایی باید به گونه ای باشد که امکان سقوط افراد در آنها وجود نداشته و یا دارای دریچه های قفل دار باشد.

دریچه ورودی مخازن و فضاهای بسته باید قفل دار بوده و در غیر از زمان تعمیر، بازدید، سرویس و نظافت بسته باشد.

دریچه مخازن و فضاهای بسته باید به گونه ای مهار گردد که در هنگام کار مانع افتادن و برگشتن آن شود.

اطراف و یا روی کانال ها ، مخازن روباز ، حوضچه ها، آدم رو ها و دریچه ها باید حفاظ و یا پوشش مناسب نصب گردد .

اطراف دستگاه فیلتر پرس باید دارای حفاظ مناسب باشد.

نصب نردبان یا دستگیره دائمی در دیواره داخلی حوضچه ها و مخازن الزامی است.

سیستم و شیرهای اطمینان مخازن تحت فشار باید به نحوی تعبیه گردد که خطر برخورد افراد با آنها وجود نداشته باشد.

در هنگام کار در مخازن، کانال ها و فضا های بسته باید یک نفر با وسایل ارتباطی مناسب و آماده بکار در بیرون از این اماکن برای هماهنگی و نظارت حضور مستمر داشته باشد.

استفاده ازجلیقه نجات برای افرادی که در اطراف و روی کانالها، مخازن ، حوضچه ها ، آدم رو ها و دریچه ها کار میکنند الزامی است .

وسیله نجات مناسب و مطمئن باید در کنار کانال ها، مخازن، حوضچه ها، آدم رو ها و دریچه ها وجود داشته باشد .

وسایل و دستگاههای تنفس مصنوعی قابل حمل باید همواره در دسترس موجود باشد.

دستگاه تشخیص کمبود اکسیژن باید به چراغ و آلارم هشداردهنده مجهز بوده و در محل مربوطه تعبیه گردد.

مواد زائد شیمیایی بایستی با توجه به برگه اطلاعات ایمنی مواد در ظروف مناسب و ایمن ریخته شده و سپس بطریق مناسب دفع شود.

مواد شیمیایی مورد استفاده در تصفیه خانه باید دارای برگه اطلاعات ایمنی مواد بوده و در اختیار قسمتهای ذیربط قرار گرفته و تمهیدات لازم برای مقابله با خطرات آنها صورت پذیرد.

برای انجام کار، باید جایگاه کار ایمن در کلیه قسمتهای تصفیه خانه تعبیه گردد.