این بخش چه میگوید؟
فصل چهارم باب دوم دربارهٔ مالیات بر ارث است: چه چیزی از مال متوفی مالیات دارد، با چه نرخی، چه چیزی معاف است و وراث و نهادهای دیگر (بانک، ثبت، دادگستری) چه وظیفهای دارند.
نرخهای ماده ۱۷ برای وراث طبقهٔ اول است و برای طبقهٔ دوم دو برابر و برای طبقهٔ سوم چهار برابر میشود (تبصرهٔ ۲).
| مال | نرخ (وراث طبقهٔ اول) |
|---|---|
| سپردهٔ بانکی، اوراق مشارکت، اوراق بهادار و سود آنها | ۳ درصد |
| سهام و سهمالشرکه | ۱٫۵ برابر نرخهای تبصرهٔ ۱ ماده ۱۴۳ مکرر |
| حقالامتیاز و سایر اموال و حقوق مالی | ۱۰ درصد ارزش روز |
| وسایل نقلیه موتوری | ۲ درصد بهای اعلامی سازمان امور مالیاتی |
| املاک و حق واگذاری محل | ۱٫۵ برابر نرخهای ماده ۵۹ |
| اموال متوفای ایرانی در خارج از کشور | ۱۰ درصد (پس از کسر مالیات پرداختی در آن کشور) |
هشدار
شمارهٔ برخی مواد این فصل (۲۷ تا ۳۲ و ۳۵ تا ۳۷) در متن منبع نیامده است و در اینجا هم نیامدهاند؛ متن هیچ مادهٔ دیگری کم یا زیاد نشده است.
اموال و داراییهایی که در نتیجهٔ فوت شخص اعم از فوت واقعی یا فرضی انتقال مییابد، به شرح زیر مشمول مالیات است:
۱- نسبت به سپردههای بانکی، اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار به استثنای موارد مندرج در بند (۲) این ماده و سودهای متعلق به آنها و همچنین سود سهام و سهمالشرکه تا تاریخ ثبت انتقال به نام وراث و یا پرداخت و تحویل به آنها به نرخ سه درصد (۳٪)؛
۲- نسبت به سهام و سهمالشرکه و حق تقدم آنها یک و نیم (۱/۵) برابر نرخهای مذکور در تبصرهٔ (۱) ماده (۱۴۳ مکرر) این قانون طبق مقررات مزبور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث؛
۳- نسبت به حقالامتیاز و سایر اموال و حقوق مالی که در بندهای مذکور به آنها تصریح نشده است، به نرخ ده درصد (۱۰٪) ارزش روز در تاریخ تحویل یا ثبت انتقال به نام وراث؛
۴- نسبت به انواع وسایل نقلیه موتوری، زمینی، دریایی و هوایی به نرخ دو درصد (۲٪) بهای اعلامی توسط سازمان امور مالیاتی کشور در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث؛
۵- نسبت به املاک و حق واگذاری محل یک و نیم (۱/۵) برابر نرخهای مذکور در ماده (۵۹) این قانون به مأخذ ارزش معاملاتی املاک و یا به مأخذ ارزش روز حق واگذاری حسب مورد در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث؛
۶- نسبت به اموال و داراییهای متعلق به متوفای ایرانی که در خارج از کشور واقع شده است، پس از کسر مالیات بر ارثی که از آن بابت به دولت محل وقوع اموال و داراییها پرداخت شده است، به نرخ ده درصد (۱۰٪) ارزش ماترک که مأخذ محاسبهٔ مالیات بر ارث در کشور محل وقوع مال قرار گرفته است. در صورت عدم شمول مالیات بر ارث در کشور مزبور، به مأخذ ارزش روز انتقال یا تحویل به نام وراث.
تبصرهٔ ۱- محاسبه و اخذ مالیات بر ارث در مورد متوفیان قبل از لازمالاجراء شدن این قانون (۱۳۹۵/۱/۱) اعم از اینکه پروندهٔ مالیاتی برای آنها تشکیل شده یا نشده باشد مشمول حکم این ماده نخواهد بود.
تبصرهٔ ۲- نرخهای مذکور در این ماده مربوط به وراث طبقهٔ اول است. در صورتی که وراث طبقات دوم و سوم باشند، نرخهای مذکور در این ماده به ترتیب دو و چهار برابر خواهد شد.
تبصرهٔ ۳- در صورتی که متوفی و وراث تبعهٔ خارجی باشند، اموال و داراییهای متوفی که در ایران واقع است مشمول مالیات به نرخ وراث طبقهٔ اول خواهد بود.
تبصرهٔ ۴- در مواردی که وراث سهم خود از اموال موضوع بندهای (۲)، (۴) و (۵) این ماده را به اشخاص ثالث یا وراث دیگر انتقال دهند، علاوه بر مالیات بر ارث به شرح این فصل، مشمول مالیات طبق مقررات فصول مربوط خواهند بود.
تبصرهٔ ۵- حقوق ناشی از عقود اجاره به شرط تملیک با بانکها و سایر نهادهای مالی و اعتباری نسبت به عرصه و اعیان املاک بر اساس ارزش معاملاتی در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث محاسبه خواهد شد.
به زبان ساده
اموالی که با فوت کسی (حقیقی یا فرضی) به وراث میرسد مالیات دارد و نرخ مالیات به نوع مال بستگی دارد؛ جدول بالای همین بخش نرخها را کنار هم آورده است. نکتهها:
- نرخها برای وراث طبقهٔ اول است؛ طبقهٔ دوم دو برابر و طبقهٔ سوم چهار برابر میدهد؛
- ارزش مال در تاریخ ثبت انتقال به نام وراث حساب میشود، نه تاریخ فوت؛
- مالیات ارث متوفیانی که قبل از ۱۳۹۵/۱/۱ فوت کردهاند مشمول این ماده نیست؛
- اگر وارث سهمش را بعداً به دیگری منتقل کند، برای آن انتقال جداگانه مالیات نقلوانتقال هم میدهد؛
- اگر متوفی و وراث همه خارجی باشند، اموالشان در ایران به نرخ طبقهٔ اول مالیات میدهد.
وراث از نظر این قانون به سه طبقه تقسیم میشوند:
۱- وراث طبقهٔ اول که عبارتند از: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولادِ اولاد.
۲- وراث طبقهٔ دوم که عبارتند از: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها.
۳- وراث طبقهٔ سوم که عبارتند از: عمو، عمه، دایی، خاله و اولاد آنها.
به زبان ساده
طبقهبندی وراث در قانون مالیات با طبقهبندی قانون مدنی فرق دارد. اینجا همسر، پدر، مادر و فرزندان (و نوهها) طبقهٔ اولاند و پایینترین نرخ را میدهند؛ اجداد، برادر، خواهر و فرزندانشان طبقهٔ دوماند؛ عمو، عمه، دایی، خاله و فرزندانشان طبقهٔ سوم.
حذف شد.
حذف شد.
اموالی که جزء ماترک متوفی باشد و طبق قوانین یا احکام خاص مالکیت آنها سلب و یا به صورت بلاعوض در اختیار اشخاص موضوع ماده (۲) این قانون قرار گیرد، با تأیید اشخاص مزبور از شمول مالیات بر ارث خارج و در صورتی که بابت سلب مالکیت عوضی داده شود، ارزش آن عوض یا اموال سلب مالکیت شده هر کدام کمتر باشد جزء اموال مشمول مالیات بر ارث موضوع ردیفهای مربوط در ماده (۱۷) این قانون محسوب و مشمول مالیات خواهد بود.
به زبان ساده
اگر مالی از ماترک به حکم قانون از مالک گرفته شود یا مجانی به دولت و نهادهای معاف ماده ۲ برسد، از مالیات ارث بیرون است. اگر در برابر مصادره چیزی (عوض) داده شده باشد، هر کدام کمتر بود (ارزش عوض یا ارزش مالِ گرفتهشده) مشمول مالیات ارث میشود.
حذف شد.
حذف شد.
اموال زیر از شمول مالیات این فصل خارج است:
۱- وجوه بازنشستگی و وظیفه و پسانداز خدمت و مزایای پایان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخرید خدمت و مرخصی استحقاقی استفاده نشده و بیمههای اجتماعی و نیز وجوه پرداختی توسط مؤسسات بیمه یا بیمهگزار و یا کارفرما از قبیل انواع بیمههای عمر و زندگی، خسارت فوت و همچنین دیه و مانند آنها حسب مورد که یکجا و یا به طور مستمر به ورثهٔ متوفی پرداخت میگردد.
۲- اموال منقول متعلق به مشمولین بند (۴) ماده (۳۹) قرارداد وین مورخ فروردین ۱۳۴۰ و ماده (۵۱) قرارداد وین مورخ اردیبهشت ماه ۱۳۴۲ و بند (۴) ماده (۳۸) قرارداد وین مورخ اسفندماه ۱۳۵۳ با رعایت شرایط مقرر در قرارداد مزبور با شرط معامله متقابل.
۳- اموالی که برای سازمانها و مؤسسههای مذکور در ماده (۲) این قانون مورد وقف یا نذر یا حبس واقع گردد به شرط تأیید سازمانها و مؤسسههای مذکور.
۴- اثاثالبیت محل سکونت متوفی.
به زبان ساده
چهار دستهٔ مال از مالیات ارث معاف است:
- حقوق و مزایای پایان خدمت و بیمه: بازنشستگی (شرایط آن در ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی)، وظیفه، پسانداز و مزایای پایان خدمت، بازخرید و مرخصی استفادهنشده، بیمههای اجتماعی، پول بیمهٔ عمر و زندگی، خسارت فوت و دیه؛
- اموال منقول کسانی که طبق قراردادهای وین (روابط دیپلماتیک و کنسولی) و با شرط معامله متقابل مشمولاند؛
- مالی که وقف، نذر یا حبس برای دولت، شهرداری و سایر نهادهای معاف ماده ۲ شود و آن نهاد تأیید کند؛
- اثاثالبیت محل سکونت متوفی.
وراث طبقات اول و دوم نسبت به اموال شهدای انقلاب اسلامی مشمول مالیات بر ارث موضوع این فصل نخواهند بود.
احراز شهادت برای استفاده از مقررات این ماده منوط به تأیید یکی از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و یا بنیاد شهید انقلاب اسلامی حسب مورد میباشد.
به زبان ساده
وراث طبقهٔ اول و دوم شهدای انقلاب اسلامی مالیات ارث نمیدهند. برای استفاده از این معافیت باید شهادت را یکی از نیروهای مسلح یا بنیاد شهید تأیید کند.
وراث متوفی منفرداً یا مجتمعاً یا ولی یا امین یا قیم یا نمایندهٔ قانونی آنها موظفند به منظور کسر هزینههای کفن و دفن (در حدود عرف و عادات) و واجبات مالی و عبادی (در حدود قواعد شرعی) و دیون محقق متوفی از ماترک موضوع ماده (۱۷) این قانون، ظرف مدت یک سال از تاریخ فوت متوفی اظهارنامهای حاوی کلیهٔ اقلام ماترک با تعیین ارزش روز زمان فوت و تصریح مطالبات و بدهیها طبق فرم نمونهٔ مخصوصی که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه میشود، به انضمام مدارک زیر به اداره امور مالیاتی صالحیتدار تسلیم نمایند:
۱- رونوشت یا تصویر گواهیشدهٔ اسناد مربوط به بدهیها و مطالبات متوفی؛
۲- رونوشت یا تصویر گواهیشدهٔ کلیهٔ اوراقی که مثبت حق مالکیت متوفی نسبت به اموال و حقوق مالی است؛
۳- رونوشت یا تصویر گواهیشدهٔ آخرین وصیتنامهٔ متوفی اگر وصیتنامه موجود باشد؛
۴- در صورتی که اظهارنامه از طرف وکیل یا قیم یا ولی داده شود رونوشت یا تصویر گواهیشدهٔ وکالتنامه یا قیمنامه؛
۵- رونوشت یا تصویر گواهی فوت از مراجع ذیربط.
اداره امور مالیاتی مربوط مکلف است اظهارنامهٔ تسلیمی در مهلت مقرر را رسیدگی و به شرح زیر اقدام کند:
الف- در صورتی که ارزش روز کلیهٔ ماترک متوفی کمتر از دیون محقق متوفی، واجبات مالی و عبادی و هزینهٔ کفن و دفن باشد، اموال و داراییهای متوفی مشمول مالیات موضوع ماده (۱۷) این قانون نخواهد شد و مالیاتهای پرداختی ماده مذکور با ارائهٔ اسناد و مدارک مثبته به پرداختکننده مسترد خواهد شد.
ب- در صورتی که ارزش روز ماترک بیشتر از دیون محقق متوفی، واجبات مالی و عبادی و هزینههای کفن و دفن باشد، در این صورت موارد مزبور به ترتیب از ارزش روز اموال و داراییهای موضوع بندهای (۱)، (۲)، (۳)، (۴) و (۵) ماده (۱۷) این قانون کسور و مازاد ماترک حسب مورد به مأخذ مقرر در ماده مزبور مشمول مالیات خواهد شد و اضافه مالیاتهای پرداختی موضوع ماده (۱۷) این قانون با ارائهٔ اسناد و مدارک مثبته به پرداختکننده مسترد خواهد شد.
ج- در صورتی که کل ماترک یا بخشی از آن مطابق بندهای (الف) و (ب) مشمول مالیات نباشد، اداره امور مالیاتی موظف است گواهی لازم مبنی بر بلامانع بودن ثبت یا انتقال یا پرداخت یا تحویل اموال و دارایی غیرمشمول متوفی به وراث را حسب موارد مذکور در ماده (۱۷) این قانون به عنوان مراجع ذیربط صادر نماید.
تبصرهٔ ۱- در صورتی که بدهی متوفی مستند به مدارک و اسناد مثبتهٔ قانونی بوده و اصالت آن مورد تأیید اداره امور مالیاتی صالحیتدار قرار گیرد قابل کسر از ماترک خواهد بود.
تبصرهٔ ۲- آییننامهٔ اجرائی این ماده در مورد نحوهٔ رسیدگی، ارزیابی اموال و داراییها و صدور گواهی توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
به زبان ساده
وراث باید ظرف یک سال از تاریخ فوت اظهارنامهٔ ماترک را روی فرم سازمان امور مالیاتی به اداره مالیاتی بدهند. لازم است ارزش روز اموال و همچنین بدهیها، هزینهٔ کفن و دفن، واجبات مالی و عبادی و دیون ثابتشدهٔ متوفی را بنویسند و مدارک را ضمیمه کنند: اسناد بدهی و مالکیت، وصیتنامه (اگر هست)، وکالتنامه یا قیمنامه (اگر اظهارنامه را وکیل میدهد) و گواهی فوت.
سه حالت ممکن است:
- بدهیها بیشتر از داراییها: مالیاتی دریافت نمیشود و مالیات پرداختشده پس داده میشود؛
- دارایی بیشتر از بدهیها: بدهیها به ترتیب از اموال بندهای ۱ تا ۵ ماده ۱۷ کم میشود و فقط مازاد مالیات میدهد؛
- بخشی یا کل ماترک مشمول مالیات نیست: اداره مالیاتی گواهی «بلامانع بودن» ثبت، انتقال یا پرداخت به وراث را صادر میکند.
بدهی متوفی فقط وقتی از ماترک کم میشود که مستند و تأییدشده باشد.
مأموران کنسولی ایران در خارج از کشور موظفاند ظرف سه ماه از تاریخ اطلاع از وقوع فوت اتباع ایرانی مراتب را ضمن ارسال کلیهٔ اطلاعات در مورد ماترک آنان اعم از منقول یا غیرمنقول واقع در کشور محل مأموریت خود، با تعیین مشخصات و ارزش آنها از طریق وزارت امور خارجه به وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام نمایند.
تبصره- آییننامهٔ اجرایی این ماده ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی و امور خارجه تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
به زبان ساده
اگر یک ایرانی در خارج از کشور فوت کند، کنسولگری ایران ظرف سه ماه از اطلاع، فهرست و ارزش ماترک او در آن کشور را از راه وزارت امور خارجه به وزارت اقتصاد و دارایی گزارش میدهد. این گزارش مبنای مالیات ماترک خارج از کشور (بند ۶ ماده ۱۷) است.
اشخاص زیر مجاز نیستند قبل از اخذ گواهی پرداخت مالیات مربوط موضوع این قانون، اموال و داراییهای متوفی را به وراث یا موصیله تسلیم کنند و یا به نام آنها ثبت و یا معاملاتی راجع به اموال و داراییهای مزبور انجام دهند:
۱- بانکها و سایر مؤسسات مالی و اعتباری، شرکتها، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و سایر اشخاص حقوقی دولتی و غیردولتی که وجوه نقد یا سفته یا جواهر و یا هر نوع مال دیگر از متوفی نزد خود دارند؛
۲- ادارات ثبت اسناد و املاک موقعی که مال غیرمنقول را به اسم وراث یا موصیله ثبت مینمایند. دفاتر اسناد رسمی موقعی که میخواهند تقسیمنامه یا هر نوع معاملهٔ وراث راجع به اموال و داراییهای متوفی را ثبت نمایند؛
۴- شرکتهایی که متوفی در آنها مالک سهام یا سهمالشرکه میباشد؛
۵- شرکتهای کارگزاری، صندوقهای سرمایهگذاری و سایر نهادهای مالی؛
۶- صندوقهای دادگستری و صندوقهای ادارات ثبت اسناد و املاک کشور.
اشخاص مذکور در بندهای یادشده به استثنای اشخاص موضوع بندهای (۲) و (۶) این ماده و اشخاص موضوع بندهای (۱) و (۲) ماده (۲) این قانون، در صورت تخلف علاوه بر اینکه تا معادل ارزش مال مشمول وراث نسبت به پرداخت مالیات و جرائم متعلق مسؤولیت تضامنی دارند، مشمول جریمهای به میزان دو برابر مالیات متعلق نیز خواهند بود. در مورد بانکها، شرکتها و مؤسسات دولتی متخلف و شرکا و معاونان وی در تخلف نیز مسؤولیت تضامنی خواهند داشت.
محاکم دادگستری، ادارات اجرای احکام دادگستری، ادارات ثبت اسناد و املاک کشور، سازمان اوقاف و امور خیریه و اداره سرپرستی صغار و محجورین، صندوقهای دادگستری، صندوقهای ادارات ثبت اسناد و املاک کشور و اشخاص موضوع بندهای (۱) و (۲) ماده (۲) این قانون، در صورتی که در حیطهٔ وظایف قانونی خود حکمی را در خصوص اموال و داراییهای متوفی صادر یا اجراء نمایند، موظفند رونوشت یا تصویر آن حکم را ظرف مهلت ده روز حسب مورد پس از صدور یا اجراء به سازمان امور مالیاتی کشور ارسال کنند.
کارکنان مقصر کلیهٔ اشخاص حقوقی مذکور در صورت عدم ارسال حکم یا عدم اخذ مفاصاحساب مالیاتی، علاوه بر مجازاتهای مربوط به تخلفات اداری و قانونی دستگاه مربوط به خود، مکلف به پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر خسارت وارده به دولت با اقامهٔ دعوی از طرف سازمان امور مالیاتی کشور به موجب حکم مراجع قضائی ذیربط خواهند بود. این حکم در مورد شرکا و معاونان متخلفان مذکور نیز مجری است.
تبصرهٔ ۱- سازمان امور مالیاتی کشور میتواند اشخاصی را که اموال موضوع بند (۱) ماده (۱۷) این قانون را نزد خود دارند مکلف نماید قبل از پرداخت یا تحویل اموال مزبور به وراث، مالیات متعلق را کسر و تا آخر ماه بعد از پرداخت به حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز و مابقی آن را به وراث یا ذینفعان دیگر پرداخت نمایند. در این صورت اشخاص مذکور مکلفند مشخصات وراث یا ذینفعان دیگر و مبالغ پرداختی را ظرف مدت مذکور به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام کنند.
تبصرهٔ ۲- آییننامهٔ اجرائی این ماده به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
به زبان ساده
مال متوفی را نباید بدون گواهی پرداخت مالیات به وراث یا موصیله داد، به نام آنها ثبت کرد یا معاملهای روی آن انجام داد. این ممنوعیت شامل کسانی است که مال متوفی نزد آنهاست یا ثبت و انتقال آن با آنهاست: بانک و مؤسسهٔ مالی و اعتباری، شرکتها، ثبت اسناد، دفاتر اسناد رسمی، شرکتهایی که متوفی سهامدار آنهاست، کارگزاریها و صندوقهای سرمایهگذاری، صندوقهای دادگستری و ثبت.
تخلف مجازات دارد:
- متخلف (بهجز ثبت، دفاتر اسناد رسمی و صندوقها و نهادهای بند ۱ و ۲ ماده ۲) تا معادل ارزش مال مسئول تضامنی پرداخت مالیات و جرائم است و دو برابر مالیات جریمه میشود؛
- دادگاهها، اجرای احکام، ثبت، اوقاف و اداره سرپرستی صغار و محجورین باید نسخهٔ هر حکمی را که دربارهٔ اموال متوفی صادر یا اجرا میکنند ظرف ده روز به سازمان امور مالیاتی بفرستند؛
- کارکنان مقصر این نهادها علاوه بر مجازات اداری باید دو برابر خسارت وارده به دولت جزای نقدی بدهند؛
- سازمان مالیاتی میتواند از نگهدارندگان سپرده و امثال آن بخواهد مالیات را کسر و تا آخر ماه بعد به حساب سازمان واریز کنند.
نکته
شمارهگذاری بندهای این ماده در متن منبع «۱، ۲، ۴، ۵ و ۶» است و بند ۳ ندارد. در اینجا همان شمارهها حفظ شده است.
اموالی که به موجب نذر یا وصیت حسب مورد به وراث منتقل میشود به نرخ مذکور در ماده (۱۷) این قانون و در صورتی که به غیر وراث، به استثنای اشخاص مذکور در بند (۳) ماده (۲۴) این قانون منتقل شود مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی خواهد بود.
در مواردی که منافع مالی مورد نذر یا وصیت باشد و همچنین منافع مالی که مورد وقف و حبس است، اشخاص منتفع از منافع به استثنای اشخاص مذکور در بند (۳) ماده (۲۴) این قانون نسبت به منافع هر سال مشمول مالیات بر درآمد خواهند بود.
تبصره- مال مورد وصیت وقتی مشمول مالیات خواهد بود که وصیت با فوت موصی قطعی شده باشد.
به زبان ساده
مالی که با نذر یا وصیت به وراث میرسد به نرخ ماده ۱۷ مالیات دارد. اگر به کسی غیر از وراث برسد (مگر نهادهای معاف بند ۳ ماده ۲۴)، مشمول مالیات بر درآمد اتفاقی است.
اگر خود مال نباشد و منافع آن نذر، وصیت، وقف یا حبس شده باشد، منتفع هر سال بابت منافع آن سال مالیات بر درآمد میدهد. مال وصیتشده هم وقتی مشمول مالیات است که وصیت با فوت موصی قطعی شده باشد.
در مورد وقف، متولی و در مورد حبس و نذر، حبس و نذرکننده و در مورد وصیت، وصی مکلفاند حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ وقوع عقد یا فوت موصی، حسب مورد، اظهارنامهای روی نمونهای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه میشود حاوی مشخصات و ارزش مال مورد وقف یا حبس یا نذر یا وصیت به انضمام اسناد مربوطه به اداره امور مالیاتی صالحیتدار تسلیم و رسید دریافت دارند. مالیات متعلق را حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه پرداخت کنند.
تبصره- در مواردی که موضوع وقف یا حبس یا نذر یا وصیت از مصادیق بند (۳) ماده (۲۴) این قانون یا مشمول مقررات فصول مالیات بر درآمد اتفاقی باشد، واقف یا متولی یا حبس و نذرکننده یا وصی حسب مورد مکلفند مشخصات اموال مورد وقف یا حبس یا نذر یا وصیت و مشخصات ذینفع را روی نمونهای که از طرف سازمان امور مالیاتی کشور تهیه میشود درج و حداکثر ظرف مدت سه ماه از تاریخ وقوع عقد یا فوت موصی به اداره امور مالیاتی صالحیتدار تسلیم کنند و رسید دریافت دارند.
به زبان ساده
در وقف، متولی؛ در حبس و نذر، حبسکننده یا نذرکننده؛ و در وصیت، وصی باید ظرف سه ماه از وقوع عقد یا فوت موصی اظهارنامه با مشخصات و ارزش مال و اسناد را به اداره مالیاتی بدهد و رسید بگیرد. مالیات هم حداکثر سه ماه بعد از پایان مهلت اظهارنامه پرداخت میشود.
اگر مال از مصادیق بند ۳ ماده ۲۴ (وقف یا نذر برای نهادهای معاف) یا مشمول فصل مالیات بر درآمد اتفاقی باشد، فقط لازم است مشخصات مال و ذینفع را در فرم بنویسد و در همان مهلت سهماهه تحویل دهد.