این بخش چه میگوید؟
فصل دوم باب پنجم مسیر رسیدگی و اعتراض را از لحظهٔ صدور برگ تشخیص مشخص میکند. مهلت اصلی ۳۰ روز از ابلاغ است.
| مرحله | مهلت |
|---|---|
| اعتراض مؤدی به برگ تشخیص (ماده ۲۳۸) | ۳۰ روز از ابلاغ، کتباً و با دلیل، به اداره مالیاتی |
| رسیدگی مجدد توسط اداره مالیاتی (ماده ۲۳۸) | حداکثر ۳۰ روز از مراجعه |
| قبول برگ تشخیص یا پرداخت مالیات (ماده ۲۳۹) | ۳۰ روز از ابلاغ؛ پرونده مختومه میشود |
| اگر ۳۰ روز اعتراض نشود (ماده ۲۳۹) | درآمد تعیینشده در برگ تشخیص قطعی است |
| استرداد اضافه پرداختی (ماده ۲۴۲) | اداره مالیاتی ظرف یک ماه؛ خسارت ۱٫۵٪ در ماه |
| اعتراض به رد درخواست استرداد (ماده ۲۴۳) | ۳۰ روز از اعلام نظر اداره، به هیأت حل اختلاف |
نکته
شمارهٔ مواد ۲۳۶ و ۲۴۱ در متن منبع نیامده است و در اینجا هم نیست.
برگ تشخیص مالیات باید بر اساس مأخذ صحیح و متکی به دلایل و اطلاعات کافی و به نحوی تنظیم گردد که کلیهٔ فعالیتهای مربوط و درآمدهای حاصل از آن به طور صریح در آن قید و برای مؤدی روشن باشد. امضاکنندگان برگ تشخیص مالیات باید نام کامل و سمت خود را در برگ تشخیص به طور خوانا قید نمایند و مسئول مندرجات برگ تشخیص و نظریهٔ خود از هر جهت خواهند بود و در صورت استعلام مؤدی از نحوهٔ تشخیص مالیات مکلفند جزئیات گزارشی را که مبنای صدور برگ تشخیص قرار گرفته است به مؤدی اعلام نمایند و هر گونه توضیحی را در این خصوص بخواهد به او بدهند.
به زبان ساده
برگ تشخیص مالیات باید:
- بر مأخذ صحیح و دلایل و اطلاعات کافی استوار باشد؛
- همهٔ فعالیتها و درآمدهای مربوط را صریح ذکر کند تا برای مؤدی روشن باشد؛
- توسط امضاکنندگانی امضا شود که نام کامل و سمت خود را خوانا بنویسند و مسئول مندرجات آناند.
اگر مؤدی نحوهٔ تشخیص را بپرسد، امضاکنندگان مکلفاند جزئیات گزارش مبنای برگ تشخیص و هر توضیحی را که بخواهد به او بدهند.
در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ میشود چنانچه مؤدی نسبت به آن معترض باشد میتواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصاً یا به وسیلهٔ وکیل تامالاختیار خود به اداره امور مالیاتی مراجعه و با ارائهٔ دلایل و اسناد و مدارک کتباً تقاضای رسیدگی مجدد نماید. مسئول مربوط موظف است پس از ثبت درخواست مؤدی در دفتر مربوط و ظرف مهلتی که بیش از سی روز از تاریخ مراجعه نباشد به موضوع رسیدگی و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازشده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانست آن را رد و مراتب را ظهر برگ تشخیص درج و امضا نماید و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را مؤثر در تعدیل درآمد تشخیص دهد و نظر او مورد قبول مؤدی قرار گیرد مراتب ظهر برگ تشخیص منعکس و به امضای مسئول مربوط و مؤدی خواهد رسید و هرگاه دلایل و اسناد و مدارک ابرازی مؤدی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد مؤثر تشخیص ندهد باید مراتب را مستدلاً در ظهر برگ تشخیص منعکس و پروندهٔ امر را برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف ارجاع نماید.
به زبان ساده
اگر مؤدی به برگ تشخیص معترض است، میتواند ظرف ۳۰ روز از ابلاغ (خودش یا با وکیل تامالاختیار) به اداره مالیاتی برود و با دلایل، اسناد و مدارک، کتباً تقاضای رسیدگی مجدد کند. مسئول مربوط پس از ثبت درخواست در دفتر باید حداکثر ظرف ۳۰ روز از مراجعه رسیدگی کند. سه حالت وجود دارد:
- دلایل مؤدی برای رد برگ تشخیص کافی باشد: مسئول آن را رد میکند و مراتب را در ظهر برگ تشخیص مینویسد و امضا میکند؛
- دلایل مؤثر در تعدیل درآمد باشد و مؤدی نظر مسئول را بپذیرد: مراتب در ظهر برگ تشخیص نوشته و مسئول و مؤدی هر دو امضا میکنند؛
- دلایل مؤثر نباشد: مسئول باید مستدل در ظهر برگ تشخیص بنویسد و پرونده را به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع بدهد.
در صورتی که مؤدی ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات قبولی خود را نسبت به آن کتباً اعلام کند یا مالیات مورد مطالبه را به مأخذ برگ تشخیص پرداخت یا ترتیب پرداخت آن را بدهد یا اختلاف موجود بین خود و اداره امور مالیاتی را به شرح ماده (۲۳۸) این قانون رفع نماید پروندهٔ امر از لحاظ میزان درآمد مشمول مالیات مختومه تلقی میگردد و در مواردی که مؤدی ظرف سی روز کتباً اعتراض ننماید و یا در مهلت مقرر در ماده مذکور به اداره امور مالیاتی مربوط مراجعه نکند درآمد تعیینشده در برگ تشخیص مالیات قطعی است.
تبصره- در مواردی که برگ تشخیص مالیات طبق مقررات تبصرهٔ ماده (۲۰۳) و ماده (۲۰۸) این قانون ابلاغ شده باشد و مؤدی به شرح مقررات این ماده اقدام نکرده باشد در حکم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته میشود. در این صورت و همچنین در مواردی که مؤدی ظرف مهلت سی روز از تاریخ ابلاغ کتباً به برگ تشخیص اعتراض کند پروندهٔ امر برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع میگردد.
به زبان ساده
پرونده مختومه میشود، اگر مؤدی ظرف ۳۰ روز از ابلاغ برگ تشخیص:
- کتباً قبول خود را اعلام کند؛ یا
- مالیات را طبق برگ تشخیص بپردازد (یا ترتیب پرداخت بدهد)؛ یا
- اختلافش را با اداره مالیاتی طبق ماده ۲۳۸ رفع کند.
اگر ۳۰ روز کتباً اعتراض نکند یا برای رسیدگی مجدد به اداره مالیاتی نرود، درآمد تعیینشده در برگ تشخیص قطعی میشود.
تبصره: اگر برگ تشخیص با الصاق (تبصرهٔ ماده ۲۰۳) یا آگهی روزنامه (ماده ۲۰۸) ابلاغ شده باشد و مؤدی طبق این ماده اقدام نکند، در حکم معترض است و پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی میرود. همینطور اگر مؤدی ظرف ۳۰ روز کتباً اعتراض کند.
در موقع طرح پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی نمایندهٔ اداره امور مالیاتی باید در جلسات مقرر هیأت شرکت کند و برای توجیه مندرجات برگ تشخیص دلایل کافی اقامه کند و توضیحات لازم را بدهد.
به زبان ساده
هنگام رسیدگی هیأت حل اختلاف به پرونده، نمایندهٔ اداره مالیاتی باید در جلسات هیأت شرکت کند، برای توجیه برگ تشخیص دلایل کافی بیاورد و توضیحات لازم را بدهد.
اداره امور مالیاتی موظف است در هر مورد که به علت اشتباه در محاسبهٔ مالیات اضافی دریافت شده و همچنین در مواردی که مالیاتی طبق مقررات این قانون قابل استرداد میباشد وجه قابل استرداد را از محل وصولی جاری ظرف یک ماه به مؤدی پرداخت کند.
تبصره- مبالغ اضافهدریافتی از مؤدیان بابت مالیات موضوع این قانون به هر عنوان مشمول خسارتی به نرخ یک و نیم درصد (۱/۵٪) در ماه از تاریخ دریافت تا زمان استرداد میباشد و از محل وصولیهای جاری به مؤدی پرداخت خواهد شد. حکم این تبصره نسبت به مالیاتهای تکلیفی و علیالحسابهای پرداختی در صورتی که اضافه مالیات متعلق باشد در صورتی که ظرف سه ماه از تاریخ درخواست مؤدی مسترد نشود از تاریخ انقضای مدت مزبور جاری خواهد بود.
به زبان ساده
اگر بهعلت اشتباه در محاسبه مالیات اضافی گرفته شده یا مالیاتی طبق قانون قابل استرداد باشد، اداره مالیاتی باید ظرف یک ماه آن را از وصولی جاری به مؤدی پس بدهد.
تبصره: اضافهدریافتی هر عنوانی داشته باشد، خسارت ۱٫۵٪ در ماه از تاریخ دریافت تا زمان استرداد دارد و از وصولی جاری به مؤدی پرداخت میشود. دربارهٔ مالیاتهای تکلیفی و علیالحسابهای پرداختی اگر اضافه مالیات متعلق باشد، این خسارت از وقتی شروع میشود که ظرف سه ماه از درخواست مؤدی مسترد نشود.
در صورتی که درخواست استرداد از طرف مؤدی به عمل آمده باشد و اداره امور مالیاتی آن را وارد ندانسته باشد مؤدی میتواند ظرف سی روز از تاریخ اعلام نظر اداره یادشده از هیأت حل اختلاف مالیاتی درخواست رسیدگی کند. رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی در این مورد قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است و در صورت صدور رأی به استرداد مالیات اضافی اداره مربوط طبق جزء اخیر ماده (۲۴۲) این قانون ملزم به اجرای آن خواهد بود.
به زبان ساده
اگر مؤدی درخواست استرداد بدهد و اداره مالیاتی آن را وارد نداند، مؤدی میتواند ظرف ۳۰ روز از اعلام نظر اداره از هیأت حل اختلاف مالیاتی درخواست رسیدگی کند. رأی هیأت قطعی و غیرقابل تجدیدنظر است و اگر به استرداد رأی بدهد، اداره مالیاتی طبق ماده ۲۴۲ (پرداخت ظرف یک ماه با خسارت) ملزم به اجرا است.