این بخش چه میگوید؟
این آییننامه تعیین میکند چه کسانی باید دورهٔ آموزش ایمنی ببینند و پیش از چه زمانی: کارفرما پیش از راهاندازی کارگاه، و کارگران و کارآموزان پیش از شروع کار. دورهها فقط از راه مراجع ذیصلاح برگزار میشود و بازرسان کار بر اجرای آن نظارت میکنند.
هدف: آموزش ایمنی به عنوان فراگردی است که طی آن مجموعه ای از دانش های مرتبط و منظم همراه با عادات و مهارتهای حاصل از آن به فراگیر انتقال یافته و به همین سبب امروزه عدم توجه به آن عدم آگاهی از خطرات محیط کار را به طور حتمی و قطعی فراهم می آورد. در همین راستا این آیین نامه به منظور ارتقاء فرهنگ عمومی ایمنی مشمولین آن، ایمن سازی محیط کار، ارتقاء بهره وری، کاهش حوادث ناشی از کار و در نهایت صیانت از نیروی کار و منابع مادی کشور به استناد مواد ۸۵، ۹۱، ۱۹۳ و ۱۹۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده است.
دامنه شمول: مفاد این آیین نامه برای کلیه کارفرمایان، کارگران و کارآموزان کارگاههای مشمول قانون کار و کارگاههای خانوادگی لازم الرعایه می باشد.
فصل اول: تعاریف
ایمنی: میزان یا درجه فرار از خطر را ایمنی گویند.
خطر: به شرایطی اطلاق می شود که دارای پتانسیل رساندن آسیب و صدمه به کارکنان، خسارات به وسایل، تجهیزات، ساختمان ها و از بین بردن مواد یا کاهش قدرت کارائی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده باشد.
حادثه: واقعه برنامه ریزی نشده و بعضاً صدمه آفرین یا خسارت رسان که انجام، پیشرفت یا ادامه طبیعی یک فعالیت یا کار را مختل می سازد و همواره در اثر یک عمل یا کار ناایمن یا شرایط نا ایمن و یا ترکیبی از آن دو به وقوع می پیوندد.
صاحب کار: شخصی است حقیقی یا حقوقی که مالک یا قائم مقام قانونی مالک کارگاه بوده و انجام یک یا چند نوع از عملیات یا فعالیت کارگاه را به یک یا چند پیمانکار محول می نماید ویا خود راساً یک یا چند کارگر را در کارگاه متعلق به خود بر طبق مقررات قانون کار به کار می گمارد که در حالت دوم کارفرما محسوب می گردد.
مرجع ذیصلاح: در این آیین نامه مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار ستادی وزارت کار و امور اجتماعی، توابع و یا اشخاص (اعم از حقیقی یا حقوقی) مورد تائید مرکز ستادی می باشد.
فصل دوم — مقررات
کارفرما یا نماینده قانونی وی مکلف است پیش از راه اندازی کارگاه دوره های آموزش عمومی ایمنی متناسب با نوع کار را بگذراند
در مورد کارگاه هایی که قبل از تصویب این آیین نامه راه اندازی شده اند، کارگران وکار آموزان شاغل می بایست دوره های آموزش ایمنی را طی نموده و گواهینامه مربوطه را اخذ نمایند
در مورد کارگاه هایی که قبل از تصویب این آیین نامه راه اندازی شده اند، کارفرمایان مکلفند دوره های آموزش عمومی ایمنی را طی نمایند.
در مواردی که کار از طریق پیمانکاری انجام می گیرد، کارفرما ویا صاحب کار مکلف است قبل از انعقاد قرارداد از پیمانکاران و کارگران تحت پوشش آنها، مستندات آموزش ایمنی را اخذ نماید.
به زبان ساده
در کار پیمانکاری، کارفرما یا صاحب کار پیش از بستن قرارداد باید مستندات آموزش ایمنی پیمانکار و کارگران او را دریافت کند.
کارفرما مکلف است پیش از بکار گماردن کارگران و کار آموزان نسبت به ارایه آموزش های ایمنی متناسب با نوع کار به آنان از طریق مراجع ذیصلاح اقدام نماید.
به زبان ساده
پیش از شروع به کار هر کارگر و کارآموز، کارفرما باید آموزش ایمنی متناسب با نوع کار را از طریق مراجع ذیصلاح برایش فراهم کند.
کارفرما مکلف است با تایید مراجع ذیصلاح آموزش های ایمنی متناسب بانوع کار را به کارگران شاغل و کارآموزان خود ارائه نماید.
در کارگاههایی که مشمول طرح طبقه بندی مشاغل می باشند، گذراندن دوره های آموزش ایمنی منطبق با این آیین نامه میبایستی در شناسنامه شغلی کارگران مربوطه لحاظ گردد
طی دوره های آموزشی مرتبط با ایمنی باید به عنوان یکی ازضروریات انتخاب و معرفی کارفرمایان و کار آفرینان و کارگران نمونه منظور گردد.
دستورالعمل اجرایی این آیین نامه که سطح بندی آموزش و همچنین اولویت بندی گروه هدف را نیز شامل می شود، توسط کمیته ای متشکل از اعضای ذیل تدوین خواهد شد:
رئیس مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار
معاون آموزشی مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار بعنوان دبیر کمیته
مدیر کل بازرسی کار یا نماینده تام الاختیار وی
یک نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه
یک نفر نماینده انجمن صنفی مسئولین ایمنی
یک نفر از مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی
یک نفر نماینده کارفرمایان
یک نفر نماینده کارگران
یک نفر بازرس کار از ادارات کل کار و امور اجتماعی استانها به انتخاب مدیر کل بازرسی کار
کلیه دوره های آموزش ایمنی در سراسر کشور از طریق مراجع ذیصلاح انجام خواهد گرفت.
به زبان ساده
دورههای آموزش ایمنی را فقط مراجع ذیصلاح برگزار میکنند؛ مرجع ذیصلاح در این آییننامه مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار یا اشخاص و مراکز تأییدشدهٔ آن است.
ادارات کل کار و امور اجتماعی استانها مکلفند به موجب بند ج ماده ۹۶ قانون کار از طریق بازرسان کار، نظارت های لازم را اعمال نمایند.
چگونگی اجرای دوره های آموزشی بر عهده مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار ستادی است.
این آیین نامه مشتمل بر ۱۲ ماده و به استناد مواد ۸۵، ۹۱، ۱۹۳ و ۱۹۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ۱۳۸۸/۱۲/۳ شورایعالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ ۱۳۸۹/۳/۵ به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسیده است.